Ismet Hajrullahu: Pse jo, federatë Shqipëri-Kosovë
Bashkimi i Kosovës dhe Shqipërisë nuk është më thjesht një aspiratë politike, por një domosdoshmëri strategjike dhe historike që duhet të realizohet. Në një kohë kur rajoni po përballet me sfida të mëdha, një federatë mes dy shteteve shqiptare do të krijonte një platformë të fuqishme për stabilitet, zhvillim ekonomik dhe fuqizim diplomatik.
Një federatë nuk do të ishte një eksperiment politik, por një hap i natyrshëm drejt unifikimit të burimeve dhe kapaciteteve të të dy vendeve. Historia ka treguar se ne shqiptarët kemi qenë më të fuqishëm kur kemi vepruar si një trup i bashkuar, ndërsa fragmentimi ka shërbyer vetëm për forcimin e interesave të palëve të jashtme, të cilat kanë kërkuar ta mbajnë rajonin të ndarë dhe të paorganizuar. Një nga figurat që e artikuloi këtë ide që në fazat e hershme të lëvizjes kombëtare ishte Adem Demaçi, i cili jo vetëm që kërkoi çlirimin e Kosovës, por edhe e shihte federatën mes Kosovës dhe Shqipërisë si një zgjidhje afatgjatë për stabilitetin dhe zhvillimin e kombit shqiptar.
Një federatë Kosovë-Shqipëri do të krijonte një hapësirë ekonomike të fuqishme, duke rritur investimet dhe konkurrencën rajonale. Një treg i unifikuar do të eliminonte barrierat tarifore dhe fiskale, duke krijuar një sistem ekonomik më të qëndrueshëm. Bizneset do të kishin mundësi më të mëdha për zhvillim, eksportet do të rriteshin, dhe investitorët e huaj do ta shihnin këtë federatë si një treg të integruar dhe premtues. Gjithashtu, politikat fiskale të unifikuara do të ndihmonin në stabilizimin e financave publike, duke eliminuar pasigurinë ekonomike dhe duke krijuar një sistem që përfiton maksimalisht nga burimet natyrore dhe njerëzore të të dyja vendeve.
Në aspektin diplomatik, një federatë do të garantonte një zë më të fortë në politikën ndërkombëtare. Sot, Kosova përballet me sfidën e njohjeve dhe me pengesa të shumta në organizata të rëndësishme globale. Një federatë e mirëstrukturuar me Shqipërinë do të eliminonte këto barriera dhe do të krijonte një platformë më të fortë për përfaqësim në organizata ndërkombëtare si OKB, BE dhe NATO. Me një diplomaci të unifikuar, shqiptarët do të kishin më shumë ndikim në vendimmarrjet rajonale dhe globale. Në fushën e arsimit dhe kulturës, një federatë do të lejonte krijimin e institucioneve të përbashkëta, si një akademi shkencash dhe qendra kërkimore të avancuara. Investimi në brezin e ri do të krijonte një bazë të fortë për zhvillimin e resurseve njerëzore, duke formuar kuadro të rinj që do të kontribuojnë në zhvillimin e rajonit. Bashkëpunimi në arsim do të eliminonte pengesat burokratike dhe do të krijonte mundësi të barabarta për të gjithë shqiptarët, pavarësisht se ku jetojnë.
Siguria është një tjetër komponent kyç i kësaj federate. Me sfidat e vazhdueshme në rajon dhe tendencat për destabilizim, Kosova dhe Shqipëria nuk mund të lejojnë që siguria e tyre të varet nga faktorë të jashtëm. Një strukturë e përbashkët mbrojtëse do të garantonte një mbrojtje më të fortë, duke minimizuar rreziqet dhe duke krijuar një sistem më të organizuar të sigurisë kombëtare. Federata do të shmangte influencat e jashtme që përpiqen të krijojnë destabilitet dhe do të ndihmonte në forcimin e aleancave strategjike me partnerë ndërkombëtarë. Siç ka theksuar Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, bashkëpunimi mes Kosovës dhe Shqipërisë nuk është një zgjedhje, por një domosdoshmëri. Megjithatë, ky proces kërkon pjekuri dhe maturi politike. Nuk mund të lejohet që çështjet e brendshme politike të pengojnë këtë vizion afatgjatë. Klasat politike në të dyja vendet duhet të fokusohen në krijimin e një strategjie unifikimi që do të vendosë faktorin shqiptar në një pozicion më të sigurt dhe më të qëndrueshëm. Nuk mund të ketë më politika fragmentuese që dëmtojnë interesat kombëtare; rruga drejt federatës duhet të trasohet me vendosmëri dhe vizion afatgjatë.
Kosova nuk duhet të sillet si një shtet politikisht i papjekur. Maturia dhe strategjia duhet të jenë në qendër të çdo vendimi politik. Koordinimi mes Kosovës dhe Shqipërisë nuk është thjesht një opsion, por një domosdoshmëri për stabilitetin dhe forcimin e pozitës shqiptare në rajon. Faktorët ndërkombëtarë duhet të kuptojnë se ky proces nuk është një kërcënim për stabilitetin rajonal, por një hap i natyrshëm që garanton siguri dhe zhvillim.
Po troket momenti kur Kosova dhe Shqipëria nuk mund të mbeten dy entitete të ndara, por duhet të bëhen një faktor i unifikuar, i strukturuar dhe me ndikim të qartë në arenën ndërkombëtare. Federata Kosovë-Shqipëri nuk është një ide e largët, por një domosdoshmëri historike dhe strategjike që duhet të realizohet. Klasa politike shqiptare duhet të veprojë me vizion, duke krijuar një platformë të qartë për bashkëpunimin dhe unifikimin.
Kjo rrugë nuk është e lehtë, por është e pashmangshme.
Shqiptarët nuk mund të mbeten peng të kufijve të imponuar nga historia. Koha për unifikim ka ardhur, dhe çdo strategji politike e ardhshme duhet ta ketë këtë atë si proces me prioritet kryesor.
Shembuj konkretë të funksionimit të federatave janë SHBA, Gjermania, Zvicra, Kanadaja, Australia etj, vende të cilat kanë një zhvillim të fuqishëm ekonomiko-politik, duke qenë fuqi botërore.
Pavarësisht që pikësynimi ynë është Bashkimi Evropian, një e ardhme e pashmangshme e jona, anëtarësimi si federatë do të kishte më shumë kuptim dhe do krijonte më shumë lehtësira e do të krijohej një bazë e fuqishme e ndërveprimit mes dy shteteve tona si pjesë e denjë e BE-së.
