Poezia e Sadik Bejkos, në gjuhën greke nga Petro Çerkezi
Sadik Bejko \ Petros Tserkezis Faqja Letrare : Galaktika Poetike “ATUNIS”
Një cikël poetik nga Sadik Bejko përkthyer në gjuhën greke nga Petros Tserkezis
Sadik Bejko ΣΑΝΤΙΚ ΜΠΕΪΚΟ
Ti që më pranon siç jam, me plagët, me acarin,
ti, syri im i mbyllur tek humnerën mbart nën këmbë,
ti, që je krijimi: me një sy, me një hap ngjiz jetën,
eja, pajtomë me veten, me botën, me marrinë-
botë ku guxim, fisnikëri s’duhen, nuk marrin shpagim.
Ti më je jeta, jeta që kurrë, kund nuk të jepet falas,
Ti – syri im i mbyllur në aventurë ecjeje mbi greminë,
Ecje në fijen e hollë, pa fije fare dhe përmbi hon,
në marrinë e bukur, ku jemi më të plotë, të vërtetë:
pse rrojmë kur s’rrezikojmë, kur të mos kemi krahë, fletë?
Sa të plas, t’më marrë dreqi, merrmë ti, të paktën,
prekmë ku s’lejoj askënd, mu në zemër. Dhe shegën
e gjakut, frut të pjekur merre, ta fal edhe vdekjen time:
dhe ec, me një sy, me një hap, shko e ngjize jetën prapë.
ΕΙΣΑΙ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ
Εσύ που με δέχεσαι όπως είμαι, με τις πληγές, με τον παγετό,
εσύ, το κλειστό μου μάτι που φέρει την άβυσσο κάτω απ’ τα πόδια,
εσύ που είσαι η δημιουργία: με ένα μάτι, με ένα βήμα γεννάς τη ζωή,
έλα, συμφιλίωσέ με με τον εαυτό μου, με τον κόσμο, με την τρέλα –
έναν κόσμο όπου το θάρρος, η ευγένεια δεν έχουν αξία, δεν ανταμείβονται.
Εσύ είσαι η ζωή μου, η ζωή που ποτέ, πουθενά δεν σου χαρίζεται,
εσύ – το κλειστό μου μάτι στην περιπέτεια βημάτων πάνω στο γκρεμό,
Βήμα πάνω σε μια λεπτή κλωστή, σχεδόν ανύπαρκτη, πάνω από την άβυσσο,
στην όμορφη τρέλα, όπου είμαστε πιο πλήρεις, πιο αληθινοί:
γιατί να ζούμε αν δεν ρισκάρουμε, αν δεν έχουμε φτερά, φτερούγες;
Κι όταν σπάσω, να με πάρει ο διάβολος, πάρε με εσύ, τουλάχιστον,
άγγιξέ με εκεί που δεν επιτρέπω σε κανέναν, κατευθείαν στην καρδιά.
Και το ρόδι του αίματος, ώριμος καρπός, πάρε το, σου χαρίζω και τον θάνατό μου:
κι εσύ, με ένα μάτι, με ένα βήμα, πήγαινε και ξαναγέννα τη ζωή.
MIKJA ,ZEMRA IME, KU JE?
12/02/2022
Mikja, zemra ime, ku je?
Ku jemi ne? Të kam menduar,
Po të shkruaj nën Pandemi
Mos jemi avulluar. Të sëmurë,
bërë si retë e tjerrura brigjeve,
të padukshëm për cilindo tani.
Dikur, harruar vetes, u dhuruam te kohërat tona.
Te ato që shkuan e vanë,
kohëra që gjaku
u shterrte në atë që quhej “atdhe”.
U blatuam nga ç’ish vetja jonë.
Tash kocka.
Nuk na njeh njeri.
Tash atdheu na qenkej tjetër.
Dhe kuptime, jetë na janë tjetër.
Vetja, e vockëla, ish vetja jonë ku mbeti?
Ku… ku ndodhet ajo ish “e bukura” jonë?
Kush? Pyet kush?
Kush do të dijë për të tani?
Mikja ime, (ku je?) M’u zgjove
Të kërkova nën Pandemi.
ΦΙΛΗ, ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ;
Φίλη, καρδιά μου, πού είσαι;
Πού βρισκόμαστε εμείς οι δυο; Σε σκεφτόμουν,
σου γράφω κάτω απ’ την Πανδημία —
μήπως εξατμιστήκαμε; Αρρωστημένοι,
σαν σύννεφα στριφτά στις όχθες,
αόρατοι πια για τον καθένα.
Κάποτε, ξεχασμένοι απ’ τον εαυτό μας, δοθήκαμε στις εποχές μας,
σ’ εκείνες που πέρασαν και χάθηκαν,
εποχές όπου το αίμα
στραγγιζόταν για ό,τι λεγόταν “πατρίδα”.
Θυσιαστήκαμε απ’ αυτό που ήταν ο εαυτός μας.
Τώρα κόκαλο.
Κανείς δε μας αναγνωρίζει.
Τώρα η πατρίδα λέει πως είναι άλλη.
Και τα νοήματα, η ζωή μας, έχουν άλλη έννοια.
Ο εαυτός μας, ο μικρούλης, ο πρώην εαυτός μας – πού πήγε;
Πού… πού βρίσκεται εκείνη η “όμορφη” που είχαμε;
Ποιος; Ποιος ρωτά;
Ποιος θέλει να μάθει γι’ αυτό τώρα;
Φίλη μου, (πού είσαι;) μου ξύπνησες.
Σε αναζήτησα μέσα στην Πανδημία.
BABAI NE MBREMJE
Mbrëmja ha tinëz. Tej kafshon qafa malesh,
korijet, varganin e kodrave, udhët
dhe drurë që ende udhëtojnë
edhe tej dhëmbëve në grykë ujku të murrët.
Pemë kopshti tre metra më tej nxjerrin tym,
në pahun e tij mbështillen, që të mashtrohet mbrëmja.
Kështu një njeri lë mjekërr e pandeh se ti nuk e sheh,
të shkon para sysh si i kycur,
si dera e mbyllur nga brenda.
Babai im plak nga larg më dërgon zërin
në telefon e fshihet tej nën linjat e hirta.
Nuk e dika ai që ende udhëton në enët e gjakut tim
nëpër fijet e flokëve të mi
gjer te rrënjët e thinjëta?
Më bën lojën e pemëve ky plak,
Të pemëve që kujtojnë se zhduken në muzg
teksa mbështillen nga pak me natë.
Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΟ ΣΟΥΡΟΥΠΟ
Το σούρουπο τρώει στα κρυφά. Μακριά δαγκώνει αυχένες βουνών,
τις λόχμες, τις αλυσίδες των λόφων, τους δρόμους
και δέντρα που ακόμα ταξιδεύουν
ακόμα και πέρα απ’ τα δόντια στο λαρύγγι του σταχτή λύκου.
Δέντρα στον κήπο, τρία μέτρα παραπέρα, βγάζουν καπνό,
τυλίγονται στον κορμό τους για να ξεγελάσουν το σούρουπο.
Έτσι κι ένας άνθρωπος αφήνει γένια και νομίζει πως δεν τον βλέπεις,
περνά μπροστά στα μάτια σου σαν κλειδωμένος,
σαν πόρτα που ‘ναι κλειστή από μέσα.
Ο γέρος μου πατέρας, από μακριά, μου στέλνει τη φωνή του
μέσα απ’ το τηλέφωνο και κρύβεται πέρα, κάτω από τις γκρίζες γραμμές.
Δεν ξέρει άραγε πως ακόμα ταξιδεύει στις φλέβες του αίματός μου,
ανάμεσα στις ίνες των μαλλιών μου
ως τις γκρίζες ρίζες;
Μου παίζει το παιχνίδι των δέντρων αυτός ο γέρος —
των δέντρων που νομίζουν πως χάνονται στο λυκόφως
καθώς σιγά σιγά τυλίγονται με νύχτα.
KUR TI ME DOJE
Kur ti më doje,
ligjvënësit në botë
kishin shpikur e gdhendur kode
në dru e në gur…
Profetët e kishin shpikur
si ne njerëzit të flisnim me Zotin –
siç më flisje ti, gojë më gojë,
gjuhë më gjuhë.
Kur ti më doje,
Buzuku po shkruante:
“E nsë dashunës botës sanë.”
(Midis brinjëve ndiej
se po rrëmbushem me tinguj –
zemra kambanës
i bie ding e drang).
Kur ti më doje,
nuk më kishte shkuar ndërmend që të vdes.
Kur ti më doje,
si në brymë humbnin të Budit gjurmë,
gjaku i tij për në det po rridhte
e rrjedh ende si lumë.
Kur ti më doje,
të vdisja ende, ende nuk e kisha menduar.
Të vdesësh, mësohet ngadalë:
ke shëtitur botën,
ke shpikur Zotin,
ke përqafuar gruan që të la pa fjalë.
Kur ti më doje,
mësova sesi të përqafohesha për vdekje.
Kështu hindusi bëhet njësh me lumin,
me ujëra, me buçima, me dallgë.
(Nga libri “Këngë të Solomonit”)
ΌΤΑΝ Μ’ ΑΓΑΠΟΥΣΕΣ
Όταν μ’ αγαπούσες,
οι νομοθέτες του κόσμου
είχαν ήδη επινοήσει και χαράξει κώδικες
σε ξύλο και σε πέτρα…
Οι προφήτες είχαν βρει τον τρόπο
πώς να μιλούν οι άνθρωποι με τον Θεό –
όπως μιλούσες εσύ σ’ εμένα, στόμα με στόμα,
γλώσσα με γλώσσα.
Όταν μ’ αγαπούσες,
ο Μπουζούκου έγραφε:
«Για την αγάπη στον κόσμο μας».
(Ανάμεσα στα πλευρά μου νιώθω
πως πλημμυρίζω από ήχους –
καρδιά καμπάνας
που χτυπά ντινγκ και ντανγκ.)
Όταν μ’ αγαπούσες,
ποτέ δεν είχα σκεφτεί τον θάνατο.
Όταν μ’ αγαπούσες,
σβήνανε σαν σε πάχνη τ’ αχνάρια του Μπούντι,
το αίμα του κυλούσε προς τη θάλασσα
και ρέει ακόμα σαν ποτάμι.
Όταν μ’ αγαπούσες,
δεν είχα σκεφτεί ακόμα πως πεθαίνει κανείς.
Να πεθαίνεις, το μαθαίνεις σιγά σιγά:
όταν έχεις γυρίσει τον κόσμο,
όταν έχεις επινοήσει τον Θεό,
όταν έχεις αγκαλιάσει τη γυναίκα που σου πήρε τη μιλιά.
Όταν μ’ αγαπούσες,
έμαθα πώς να αγκαλιάζω ως θανάτου.
Έτσι ο Ινδός γίνεται ένα με το ποτάμι,
με τα νερά, τους βρυχηθμούς, τα κύματα.
APOKALIPS, MESDHEU 2016
Më duhet të rilexoj Biblën, që të mbledh veten.
Befas Mesdheu si Vaterloja u mbush me kufoma.
Jo galat, peshqit hanë mish të gjallë njeriu.
Anije të fryra si kazanët në vlim, vjellin njerëz.
Vajza kthyer në prostituta, të mitur mekur plazheve, funddeteve,
Djemtë lecka dhune në tela kufiri.
Ku ta çoj këtë varrezë, këtë kujtesë,
Këtë hartë zogjsh pa qiell?
Bomba mbështjellin fjalime për tolerncë, për paqe,
Bisedime ku abortojnë shtete dhe fëmijë.
Më duhet të rilexoj Psalmet, Biblën që të mbath zemrën.
Bregdetin ta mbath me apokalipse digash e zbaticash.
Më dunat që fshehin varrezat lakuriqe, njerivrasjen,
Me jastëkë pyjesh që fshehin plazhe luksi
Dhe pishina konkubinash Herodi.
Dëshmitar kohësh të dështuara,
Kam humbur sysh miq, më janë tretur tej bijtë,
Kam humbur mjeshtërinë e vrasjes së gurit
Që ma mbyll hapësirën atje përtej,
Mjeshtërinë e vrasjes së resë, vrasjes së muzgut,
E ujkut plak që më ha vuvas dhe fshehur dritës,
Ma ha pyllin tim kthyer në fantazma drurësh.
Më duhet një shtupë me rërë e me baltë që të mbyll një “ooo!”,
Një “ooo!” që më shqyen nga brinjët kur ia mbyll grykën
Me shuplakë, ia mbyll muzgut a ia mbyll gojës sime.
Më duhet ta mbath zemrën me ujëra Nili
Vdekur gjuhëthara në shkretëtirë.
Më duhet ta mbath zemrën me piramida Gize,
Varrosur si milingona në copë të mykur buke.
Më duhet të mbush grushtet me shkretëtirë,
Me rërë, me shumë rërë,
Kur të më vijë për të qarë me lotë të flakur tej si krizantema dhjetori.
Kur gulçet të më toshitin si kontinent të vdekur qëkuri,
Kontinent që nuk di ku e ka Sirinë, ku Sinajin a Uralet,
Apeninet, ku Ukrahinën a Ballkanet.
Të rilexoj Biblën, të mbathem me imazhin apokaliptik
Dhe si currilat vdekur në gur
Të mos e dëgjoj cicërimën e shuar të zogut të vendlindjes
cicërimë zogu të fikur brenda shtëpisë sime.
Mos ndihem si mbret që ka abdikuar zotërimet,
Ka abdikuar të qenët mbi dy këmbë druri a kocke
Në ajër të gjallë, në agim të çelur
Në gurë e pemë këtij dheu, mbi themele të shtëpisë sime.
2016
Nga libri “Këngë të Solomonit”, Toena, 2017
ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 2016
Πρέπει να ξαναδιαβάσω τη Βίβλο, για να μαζέψω τον εαυτό μου.
Ξαφνικά, η Μεσόγειος σαν Βατερλό γέμισε πτώματα.
Όχι κόρακες – τα ψάρια τρώνε ζωντανή ανθρώπινη σάρκα.
Καράβια φουσκωμένα σαν βρασμένοι λέβητες ξερνούν ανθρώπους.
Κορίτσια γίνονται πόρνες, ανήλικοι ξεμένουν σε ακτές, σε βυθούς,
αγόρια κουρέλια βίας μπλεγμένα σε σύρματα συνόρων.
Πού να θάψω αυτό το νεκροταφείο, αυτή τη μνήμη,
αυτόν τον χάρτη με πουλιά δίχως ουρανό;
Βόμβες τυλίγονται με λόγια για ανεκτικότητα, για ειρήνη,
σε διαπραγματεύσεις όπου αποβάλλονται κράτη και παιδιά.
Πρέπει να ξαναδιαβάσω τους Ψαλμούς, τη Βίβλο για να δέσω την καρδιά μου.
Να φορέσω στις ακτές την Αποκάλυψη της πλημμυρίδας και της άμπωτης,
με αμμόλοφους που κρύβουν γυμνά νεκροταφεία, ανθρωποκτονίες,
με μαξιλάρια δασών που σκεπάζουν πολυτελείς παραλίες
και πισίνες με ερωμένες του Ηρώδη.
Μάρτυρας αποτυχημένων καιρών,
έχασα φίλους απ’ τα μάτια μου, μου έσβησαν μακριά τα παιδιά,
έχασα την τέχνη του να σκοτώνεις την πέτρα
που μου φράζει το πέρασμα πέρα μακριά,
την τέχνη του να σκοτώνεις το σύννεφο, το δειλινό,
τον γέρο λύκο που με τρώει μουγγός, κρυφά απ’ το φως,
που καταβροχθίζει το δάσος μου γυρισμένο σε φαντάσματα δέντρων.
Μου χρειάζεται μια τάπα από άμμο και λάσπη να φράξω ένα «ωωω!»,
ένα «ωωω!» που με ξεσκίζει από τα πλευρά όταν του φράζω το στόμα
με την παλάμη φράζω το στόμα του σούρουπου ή το δικό μου.
Χρειάζομαι να ντύσω την καρδιά μου με νερά του Νείλου
στεγνή γλώσσα, πεθαμένη στην έρημο.
Χρειάζομαι να ντύσω την καρδιά μου με πυραμίδες της Γκίζας,
θαμμένη σαν μυρμήγκι μέσα σε μπαγιάτικη μπουκιά ψωμιού.
Χρειάζομαι να γεμίσω τις χούφτες μου με έρημο,
με άμμο, με πολλή άμμο,
όταν μου ’ρχεται να κλάψω με δάκρυα πεταμένα μακριά σαν χρυσάνθεμα Δεκέμβρη.
Όταν η ανάσα μου ψυχορραγεί σαν ήπειρος που έχει πεθάνει πριν καιρό,
μια ήπειρος που δεν ξέρει πού είναι η Συρία, πού το Σινά ή τα Ουράλια,
οι Απέννινοι, πού η Ουκρανία ή τα Βαλκάνια.
Να ξαναδιαβάσω τη Βίβλο, να ντυθώ με εικόνες αποκάλυψης
κι όπως τα νερά που ξεψυχούν πάνω στην πέτρα,
να μην ακούσω το σβησμένο κελάηδισμα του πουλιού της πατρίδας —
ένα τραγούδι πουλιού σβησμένο μέσα στο ίδιο μου το σπίτι.
Να μη νιώθω σαν βασιλιάς που απαρνήθηκε τα εδάφη του,
που απαρνήθηκε το να είναι πλάσμα πάνω σε δύο πόδια από ξύλο ή κόκαλο,
στον ζωντανό αέρα, σε μια χαραυγή ανοιχτή,
πάνω σε πέτρες και δέντρα αυτής της γης, πάνω στα θεμέλια του σπιτιού μου.
(2016)
Përktheu në gjuhën greke: Petro Çerkezi
Μετάφρασε στα ελληνικά: Πέτρος Τσερκέζης
