Eloizë Lumi: Nexhat Halimi mes vargut klasik dhe frymës së lirë
Nexhat Halimi, “Deti e pulëbardha”, poezi, botoi Fad, Prishtinë 2025.
Libri i autorit Nexhat Halimi, titulluar “Deti e pulëbardha”, është një vepër e jashtëzakonshme që bashkon traditën e poezisë-sonetike me frymën e lirë të vargut, duke i dhënë kështu një pasqyrë të thellë dhe të pasur të universit poetik të autorit. Ky libër është i ndarë në pjesë të ndryshme, ku përfshihen tre kurora sonetike dhe poezi me varg të lirë, të cilat pasqyrojnë peizazhe, çaste dhe ngjarje të ndryshme që ngrenë një pasqyrë të fuqishme të jetës, dashurisë dhe natyrës.
Libri hapet me poezinë “Molla e kuqe”, një poezi e cila, si shumë poezi të tjera të këtij librii, mbart një ngarkesë emocionale të thellë dhe një imazh të bukur të natyrës, duke i dhënë lexuesit një ndjesi të fortë dhe të papërsëritshme të poetikës së Halimit. Kjo poezi, si një hyrje e mrekullueshme në botën e autorit, përgatit terrenin për atë që do të pasojë.
Pas kësaj poezie, lexuesi ndeshet me kurorën sonetike “Kujtime për Dean”, e cila është një veçori interesante e librit dhe një element që ndihmon në ndërtimin e një strukture të përmbledhur dhe të mirë-organizuar të librit. Kurorat sonetike janë pjesë e formës klasike të poezisë dhe Halimi ka zgjedhur ta përdorë këtë formë me mjeshtri, duke iu përmbajtur standardeve të kurorës sonetike, ku çdo poezi ka 14 vargje dhe një strukturë të veçantë të rimave dhe përsëritjes. Ky lloj i shkruarit kërkon një disiplinë të madhe dhe një aftësi për të krijuar poezi të thella, të cilat përshtaten brenda një forme të rreptë. Poeti Halimi ka arritur të ruajë thellësinë dhe pasurinë e imagjinatës nëpërmjet këtij formati të rreptë.
Pas “Kujtime për Dean”, ndjekin tri poezi të tjera me vargje të lira, të cilat sjellin një frymë më të hapur dhe më të pasur poetike, duke e lejuar poetin të shprehë më shumë ndjesitë e tij. Ky kalim mes dy formave të poezisë – sonetikës dhe vargut të lirë – është një element që tregon aftësinë e Halimit për të luajtur me format dhe për të krijuar një ritëm të larmishëm, i cili përputhet me tema të ndryshme dhe me ndryshimin e ngjarjeve dhe peizazheve që ai përshkruan.
Kurora e dytë sonetike “Dashuri për zanën” është një tjetër moment kulmor në libër, pasi sjell një poezi me një ngarkesë të fortë emocionale, që lidhet me dashurinë dhe natyrën. Kjo kurorë është pasuar nga dy poezi me vargje të lira dhe pastaj vjen kurora e tretë sonetike “Deti e pulëbardha”, e cila është gjithashtu një poezi e mrekullueshme, që i jep librit një dimension të thellë filozofik dhe poetik. Ky titull, i cili mund të ngjallë imazhe të bukura dhe të fuqishme, është një metaforë për ndjesinë e hapësirës dhe lirisë që ka autori në përshkrimin e jetës dhe natyrës.
Pas këtyre kurorave sonetike, libri vijon me 26 poezi të tjera, që shprehin një larmi ndjenjash dhe peizazhesh, me poezinë “Letër” që është e para nga këto 26 poezi, një poezi që si shumë poezi të tjera në libër, ka fuqinë për të prekur thellë shpirtin e lexuesit.
Poeti Nexhat Halimi është i njohur për aftësinë e tij për të hartuar poezi me varg të lirë, dhe ky libër është një shembull i shkëlqyer i kësaj mjeshtërie. Poezitë me varg të lirë që përmban ky libër janë të fuqishme dhe të pasura, duke krijuar një hapësirë të gjerë për të shprehur lirisht ndjenjat, mendimet dhe vizionet poetike. Ajo që është e veçantë në këtë libër është se Halimi ka arritur të krijojë një harmoni mes dy formave të poezisë – sonetikës dhe vargut të lirë – dhe të sjellë një poezi që është e pasur, e thellë dhe e bukur në çdo varg të saj.
Në përfundim, “Deti e pulëbardha” është një libër që ka vlera të larta artistike dhe që është realizuar me mjeshtri të rrallë nga Nexhat Halimi. Ky libër na ofron një udhëtim poetik që nxit mendime, emocione dhe reflektime, dhe është një dëshmi e aftësisë së autorit për të krijuar poezi të paharrueshme dhe të pasura në imagjinatë dhe kuptim.
