Ismet Hajrullahu: O popull, mjerë ti, kush flet në emrin tënd…!
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese për të pezulluar përkohësisht veprimtarinë e Kuvendit të Kosovës ka nxitur shqetësime serioze për funksionimin e demokracisë parlamentare në vend. Ky akt, i ndërmarrë pas dështimit të konstituimit të Kuvendit brenda afatit kushtetues prej tridhjetë ditësh nga certifikimi i rezultateve zgjedhore, siç përcaktohet në nenin 67 të Kushtetutës, përbën një precedent të rrezikshëm që kërkon analizë të thelluar.
Dështimi për të zgjedhur kryesinë e Kuvendit pas më shumë se pesëdhjetë tentimeve nuk është thjesht një ngërç procedural, por pasqyrë e një krize të thellë politike dhe institucionale. Mungesa e vullnetit për kompromis, kalkulimet partiake dhe instrumentalizimi i procedurave kushtetuese kanë paralizuar institucionin më të lartë përfaqësues të vendit.
Gjykata Kushtetuese, në përpjekje për të mbrojtur rendin kushtetues, ka ndërhyrë me një masë të përkohshme, duke pezulluar funksionimin e Kuvendit deri në shqyrtimin e ankesave për përfaqësimin e komuniteteve jo-shumicë në kryesi. Por ky pezullim, sado i justifikuar në aspektin juridik, ka pasoja të rënda për funksionimin institucional. Ai ndalon procesin legjislativ, paralizon mbikëqyrjen ndaj ekzekutivit dhe krijon një vakum institucional që minon besimin e qytetarëve në sistemin demokratik.
Kuvendi, si organi më i lartë përfaqësues, ka detyrimin kushtetues që të funksionojë në mënyrë të pandërprerë dhe të sigurojë përfaqësim të drejtë të të gjitha komuniteteve, siç përcaktohet në nenin 64 të Kushtetutës. Dështimi për të konstituuar kryesinë në përputhje me këto parime nuk është thjesht çështje teknike, por shkelje e parimeve themelore të funksionimit demokratik. Për më tepër, Ligji për Zgjedhjet e Përgjithshme dhe Rregullorja e Kuvendit parashikojnë qartë procedurat për konstituimin dhe zgjedhjen e kryesisë, të cilat janë injoruar ose keqinterpretuar nga subjektet politike për interesa të ngushta.
Në këtë kontekst, përgjegjësia bie jo vetëm mbi partitë politike, por edhe mbi institucionet që duhet të garantojnë zbatimin e ligjit dhe funksionimin e rregullt të shtetit. Shoqëria civile, mediat dhe qytetarët duhet të ushtrojnë presion publik për transparencë, llogaridhënie dhe rikthim të normalitetit institucional. Demokracia nuk mund të mbijetojë nëse institucionet e saj më të rëndësishme paralizohen nga kalkulime politike dhe mungesë vullneti për kompromis.
Nëse ky ngërç nuk shoqërohet me reforma të thella institucionale dhe kultivim të një etike të re politike, rrezikojmë që pezullimi të mos jetë vetëm procedural, por të bëhet normë…
