Avdulla Kënaçi: Histori alla Facebook
Tregim
Para disa vjetësh një mikut tim të kohëve të shkuara, i ndodhi një fatkeqësi e rëndë. Papritur i vdiq një nga djemtë. Ngase isha shumë larg prej vendlindjes, lajmin e mësova në Facebook. Duke mos pasur mundësi ta ngushëlloja nga afër, përdora lidhjen me FB për ta qetësuar e ndodhur pranë tij. Eshtë e rëndë, shumë e rëndë që të ndahet nga kjo botë biri përpara babait. Më erdhi shumë keq për të. Midis miqve e shokëve të tij, ai njihej si njeri bujar, human e hokatar. Në çdo takim nuk lejonte të paguanin të tjerët. Ishte nga ata tipa që quhen hovardarë. Herë pas here në FB ai e kujtonte njeriun e dashur të zemrës, rrëfente për vuajtjet e tij shpirtërore dhe shkruante se nuk i duhej më as jeta e vet. Kishte arritur deri në atë pikë sa ishte bërë për t’ia hequr të drejtën vetes për të jetuar. “Pse nuk më merr Zoti edhe mua, shkruante, kot që rroj”. Duhej të vdiste një ditë e më parë, por nuk e kishte në dorë. Vdekja është punë e Zotit. Si unë, ashtu edhe shokë e miq të tjerë të tij, përpiqeshim t’i qëndronim afër shpirtërisht dhe gjithnjë i shkruanim në përgjigje të postimeve të tij. Në fund të fundit mikut mos iu gjend në gëzime, ama në fatkeqësi nuk të falet të mos i japësh një dorë kurajo. Kështu vazhduan ca vite. Rastësisht në një ngushëllim mësova se ai kishte edhe tre djem të tjerë, dy në emigracion dhe njerin me punë e biznes në Tiranë.
Nuk kaluan shumë kohë dhe mikut tim të rinisë i ndodhi një fatkeqësia tjetër, i vdiq e shoqja. Ai nuk hezitoi të vërë përsëri kujen në FB, shkruante se gropa që i hapi në zemër e shoqja ia dhjetëfishoi dhimbjen për të birin e humbur vite më parë. Si unë, edhe shumë miq të tjerë, vazhdonim ta ngushëllonim e qetësonim. Ngushëllimet u përhapën si epidemi, përditë i shkruanin miq e të njohur të tjerë. Guida e ngushëllimeve vazhdoi me muaj. Disa edhe filozofonin rreth vdekjes dhe thoshin se duhet t’i durojmë këto fatkeqësi sepse janë pjesë e natyrës, janë dialektike.
Në një moment më shkroi mua në privaci; eja më tako se kam për të lënë ca amanete. U përpoqa të komunikoj me të e të mësoj se të çfarëlloj natyre janë këto amanete, por ai nuk donte të jepte shpjegime me e-maile. “Dua të të takoj me patjetër sa pa dhënë frymën e fundit”, shkroi në njoftimin e radhës. Pastaj, pas ca kohësh, numri i llogarisë së tij në FB mbeti i ngrirë. Mendova se duhet të kishte pësuar ndonjë fatkeqësi tjetër. Unë e kam bërë zakon që shkoj në Tiranë në çdo pranverë. Por pranvera ishte larg, duheshin edhe shtatë muaj që të vinte. Ai jetonte në Jug, larg Tiranës, por unë e vendosa të shkoja në familjen e tij për ngushëllim pikërisht aty. Aq më tepër që duhet të mësoja se çfarë amanetesh më kishte lënë.
Një javë pasi isha ngulur në Tiranë, gjeta një mik të vjetër nga vendlindja e tij dhe e pyeta në se kishte ndonjë info rreth fatkeqësive të Samiut dhe tek kush të shkoja në qytetin ku ai kishte jetuar.
– Mos shko aq larg, – më këshilloi bashkëbiseduesi, – ai jetonte tek “21 Dhjetori” me djalin e dytë, iu bënë të gjitha nderimet dhe shërbimet e duhura. Në do të shkosh, kthehu mbrapa librarisë, është një supermarket “Vjosa”, aty pyet.
Të nesërmen, qëlloi e diel, vesha kostumin më të mirë dhe u drejtova tek “21 Dhjetori”. Pyeta një djalosh që gjeta në banak se ku mund të gjeja pronarin e “Vjosës”. Në vend të përgjigjes, ai iu drejtua citofonisë dhe u lidh me pronarin.
– Boss, ka ardhur dikush nga larg dhe kërkon t’ju takojë.
– Ja, po zbres, – u dëgjua një zë i mbytur.
– Pa merak, – tha djaloshi – është në katin e shtatë, por zbret me ashensor.
Sa hyri i biri i Samiut tek dera, e njoha menjëherë, ai i shëmbëllente të atit në të folur, në të ecur dhe lëvizje. Nuk thonë kot “bëmë baba të të ngjaj”. Pa më pyetur fare se kush isha, më ftoi në kafen pranë. Më erdhi zor t’i thoshja se kam ardhur për ngushëllim, megjithëse kishin kaluar disa muaj, por ai sikur m’i lexoi mendimet:
– Jeta e re, zhvillimi, ka vendosur rregulla të reja, – tha ai – pritjet bëhen edhe këtu në kafene. Nuk kam asnjeri në shtëpi, nga e diela tjetër, po.
– E di që unë kam qenë nja nga miqtë e Samiut në rininë time? – e pyeta.
– E di shumë mirë, ju quheni (përmendi emrin tim), ai ju kujtonte shpesh, me shumë mall.
– Shumë i pikëlluar tregohej në ato mesazhet që shpërndante në FB, – i thashë unë.
– Jo, ai ishte kurajoz dhe optimist në jetë, përballonte çdo vështirësi e fatkeqësi, por në FB tregohej tjetër njeri. Gjeti një mënyrë për të komunikuar me shokët e miqtë, hiqej më i hidhëruar se çfarë ishte, shprehej më pesimist nga çfarë ndjente. Që kur na vdiq vëllai, i bleva një laptop dhe nuk e hiqte nga dora, e mbante edhe në banjo me vete. U lidh me të njohur e të panjohur. Ja, tek ajo tavolina në cep ulej gjithë ditën dhe shkruante. Aty duhet të të ketë shkruar edhe ty. Pinte vetëm kafe dhe ujë Gline. Asgjë tjetër. Unë kam pronë këtë supermarketin ngjitur dhe gjithë katin e shtatë të kësaj godine. Ai jetonte me të ndjerën nënë në një dhomë e kuzhinë, ngjitur me mua.
– Mos ka lënë ndonjë amanet në adresën time? – e pyeta unë pasi hezitova pak.
– Askujt nuk i ka lënë amanet, këtë marifet e përdorte për ta vizituar shokët e miqtë. Kur i vinin, u tregonte rrengun që u kishte bërë, pastaj më kërkonte mua shoferin “borxh” dhe “zhdukej” me orë të tëra andej nga lokalet buzë Dajtit.
– Po pse aq larg?!
– Dua ajër të pastër, thoshte, unë jam rritur buzë Vjosës, këtu është ajër i qelbur, jemi si në gropë. Nuk fryn erë. Nuk e sheh që mjegulla nuk na ikën nga sytë?
– Të gjithë miqtë i qeraste?
– Pa përjashtim. Veç pensionit të tij, unë për çdo muaj i kisha lidhur një rrogë modeste dhe i thosha të mos mendonte për paratë, t’i shpenzonte të gjitha.
– Dmth nuk ka lënë ndonjë amanet për mua?!
– Jo.
– Je i sigurt?
– Nuk je i vetmi, kështu ua ka bërë edhe disa miqve të tjerë për t’i joshur. Jam shumë i sigurt.
– Dmth nuk ishte aq pesimist dhe i këputur në shpirt përsa shkruante?!
– Ishte e kundërta e atyre që publikonte në FB. Ishte mëse normal se normalët, hokatar dhe i qeshur, pavarësisht çdo fatkeqësie që kishte kaluar. Kënaqësia e tij ishte ta vizitonin sa më shumë shokë e miq. Për këtë vuante vërtet.
– Sa budalla paskam qenë, si nuk e kam kuptuar?! – i thashë vërtet i hidhëruar djalit të mesëm të Samiut.
– Dava FB, – tha ai.
– Jo, – i thashë unë – njerëzit hokatarë vuajnë më shumë në shpirt se sa ne të tjerët. E shkruara atyre u shërben si valvul shkarkimi të brengave të tyre shpirtërore.
– Mundet, – tha i biri i Samiut me mëdyshje.
Mississauga, 5 shtator 2025.
