A duhet të japë dorëheqjen zv.kryeministrja Balluku
Nga Migena Aleksi
Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka komunikuar zyrtarisht akuzën ndaj Ballukut për veprën penale “Shkelje e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”, në bashkëpunim, për një procedurë prokurimi publike për ndërtimin e tunelit të Llogarasë.
Media raporton se hetimi përfshin edhe çështje të tjera: për shembull, dyshime për shit-blerje energjie jashtë bursës përmes institucioneve në varësi të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.
Balluku është një figurë shumë e lartë brenda qeverisë shqiptare: zv/kryeministre dhe ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë. Kjo e bën çështjen veçanërisht sensitive politikisht dhe institucionalisht.
Në këto kushte dorëheqja e Belinda Ballukut nuk është vetëm një çështje ligjore, por mbi të gjitha institucionale, morale dhe politike.
Nga këndvështrimi ligjor, deri tani, Balluku është në status të pandehure, jo e dënuar. Ligjërisht, një i pandehur ka të drejtë të vazhdojë detyrën deri në një vendim përfundimtar gjyqësor, për sa kohë nuk është në arrest, pezullim ose ndalim nga gjykata.
Pra, ligji nuk e detyron të japë dorëheqje në këtë fazë. Por në praktikën e vendeve demokratike, kur një zyrtar i lartë vihet nën akuzë për korrupsion apo shkelje në tendera, largimi i përkohshëm shihet si akt përgjegjësie, për të mos ndikuar në hetim.
Nga këndvështrimi institucional, Balluku është zëvendëskryeministre dhe ministre e Infrastrukturës e Energjisë — pra person me pushtet mbi tendera, fonde publike dhe institucione që lidhen direkt me objektin e hetimit.
Kjo krijon konflikt interesi praktik: është e vështirë të garantohet që hetimi të ecë lirshëm nëse e akuzuara është në krye të institucioneve që po hetohen.
Edhe pa ndërhyrje të drejtpërdrejtë, perceptimi publik i ndërhyrjes mjafton për të dëmtuar besimin. Prandaj, nga ana institucionale, pezullimi ose dorëheqja e përkohshme do të ishte gjesti më korrekt për integritetin e procesit.
Nga këndvështrimi moral dhe politik, Balluku përfaqëson një qeveri që shpesh ka thënë se “mbështet drejtësinë dhe SPAK-un”. Nëse ajo nuk jep dorëheqje ndërkohë që është nën hetim për favorizime në tenderë publikë, kjo e minon moralisht mesazhin e qeverisë për “zero tolerancë ndaj korrupsionit”.
Dorëheqja nuk do të ishte pranim faji, por një akt etik për t’u distancuar nga çdo dyshim për ndikim apo presion ndaj drejtësisë. Në të kundërt, mosdorëheqja e saj i jep opozitës një armë të fortë politike dhe krijon perceptim publik për “mbrojtje nga lart”.
Në vende si Italia, Franca apo Kroacia, dorëheqja e menjëhershme në raste hetimi është normë etike politike, edhe kur nuk ka dënim. Në këtë sens, qëndrimi në detyrë i Ballukut e ul standardin politik dhe e vendos Shqipërinë në kontrast me praktikat e qeverisjes europiane që ajo vetë pretendon të ndjekë.
Pra në terma ligjorë, ajo nuk është e detyruar të japë dorëheqje. Por në terma politikë dhe moralë, duhet ta bëjë. Jo si shenjë faji, por si akt përgjegjësie publike, për të ruajtur kredibilitetin e institucioneve që përfaqëson.
Nëse ajo do të dorëhiqej tani, do të fitonte dy gjëra: Respektin publik për integritetin personal. Një pozicion më të fortë në rast se provohet e pafajshme. Në të kundërt, qëndrimi i saj në post i bën dëm vetë qeverisë dhe imazhit të luftës kundër korrupsionit./gazeta dita
