“The Strongest Link” prezantohet në Vatër – Historia gojore flet me zërin e të mbijetuarave të përdhunimeve në Kosovë 1998-1999
Rafaela Prifti
Prezantimi i librit “The Strongest Link” i autoreve Anna Di Lellio dhe Garentina Kraja paraditen e së shtunës në ‘Vatër’ është shprehje e vëmendjes që Federata Pan-Shqiptare e Amerikës, ‘Vatra’ dhe ‘Dielli’ u japin temave të drejtësisë, në këtë rast të fokusuar tek forca e të mbijetuarave të dhunës seksuale përpara, gjatë dhe pas luftës në Kosovën e viteve 1998-1999.
Tema e ndjeshme e dhunimeve nga forcat serbe edhe pas 30 vjetëve është ende e shtyrë në hije ose e mbështjellë me forma të ndryshme stigmatizimi. Dr. Pashko Camaj, Sekretar i ‘Vatrës’, i cili ju uroi mirëseardhjen të pranishmëve, shprehu vlerësim për kontributin që sjell libri në dokumentimin e historisë sonë. Më tej, editorja e Anglishtes Rafaela Prifti e ftoi Dr. Anna Di Lellio të jepte një përmbledhje të librit, shkruar me bashkëautoren Garentina Kraja, eksperte e Marrëdhënieve Ndërkombetare, e cila nuk mundi të vinte në këtë takim.
“Përmes rrëfimeve të veta, shumë personale, njëzet gra, përshkruajnë terrorin e luftës dhe traumat që i vuajnë edhe sot. Emrat i tyre i kemi ndryshuar, dhe bisedat i kemi mbajtur në prani të psikologëve. Ka qenë me rëndësi të mbrojmë identitetin e tyre në një vend të vogël ku gjithkush e njeh njëri-tjetrin”, vërejti Dr. Di Lellio. Ajo lexoi disa fragmente nga libri duke i konkretizuar ngjarjet me shembuj dhe figura të njohura që e bënin audiencën ta ndiente përmbajtjen së afërmi.
Titulli i librit “The Strongest Link” (Hallka më e Fortë) është përkthim i një botimi italian nga shekulli 16-të, shpjegoi profesoresha me origjinë italiane, e cila është njohëse e mirë e shqipes dhe autore e shumë punimeve dhe librave të shkencave humane. “The Oral History of the Wartime Rape Survivors in Kosovo” – Historia gojore e te Mbijetuarave të Përdhunimit të Luftës në Kosovë është veçse një fraksion i ngjarjeve që ndodhën aty dhe, mesatarisht, vetëm një e një mijëta e rasteve të njoftuara që arrin shifrën mbi 20,000 por rrëfimi i tyre ka ndikim shumë të madh. Siç e përcaktoi Di Lellio, tubimet e seminaret, intervistat dhe analizat televizive flasin për pasojat e traumat, por “janë të mbijetuarat ato që jetojnë me traumën për ditë në shtëpitë e tyre”.
Dr. Di Lellio i vlerëson shumë komentet e dërguara nga lexuesit dhe i ftoi pjesëmarrësit të komunikojnë nëpërmjet emejlit, në shqip ose anglisht, pas leximit të librit.
Për studiuesin dhe gazetarin e njohur Elez Osmani nga Kosova, i cili dha një kumtesë të plotë për librin “që thyen heshtjen” siç e quajti ai, ishte hera e parë që takohej me profesoreshën, veprën e së cilës e ka përcjellë me kujdes duke e vlerësuar shumë ndihmën e saj për Kosovën.
“Njëzet e pesë vjet pas lufte, ndërsa drejtësia ende vonohet për të mbijetuarat e dhunës seksuale dhe mohimi e shtrembërimi i historisë nga Serbia nuk dënohet fuqishëm, vlen të përsëritet qëndrimi i ‘Vatrës’ së bashku me shoqatat e komunitetit shqiptar se UÇK-ja u ngrit në luftë për të mbrojtur shtepitë dhe familjet e tyre ndaj një fushate të egër të shfarosjes etnike. Si ju përgjigjeni atyre që thonë sot se ka pasur raste dhune nga të dyja anët apo se ashtu është lufta”? – pyeti Rafaela Prifti profesoreshën Di Lellio. “I përgjigjem duke ju referuar Holokostit, ku është e qartë se kush janë viktimat dhe kush janë shkaktarët e dhunës dhe fajtorët për të”!
Dr. Di Lellio falenderoi organizatorin e prezantimit Gazetën Dielli dhe të pranishmit duke shprehur mirënjohje për pjesëmarrjen dhe interesimin për librin “The Strongest Link”.
