Iran dita 20: Protestat sfidojnë bllokadën e internetit dhe tanket e regjimit
Dita e 20-të: Protestat vazhdojnë pavarësisht errësirës dixhitale dhe shtypjes brutale
Ngjarja ngritëse kombëtare në Iran ka hyrë në ditën e 20-të radhazi deri në mes të janarit 2026, duke shënuar një nga sfidat më të vazhdueshme dhe të përhapura ndaj regjimit klerikal në historinë e fundit. Pavarësisht një bllokade të paprecedentë të internetit që tejkalon 180 orë — më e gjatë se ndërprerja e vitit 2019 gjatë një shtypjeje të madhe — dhe vendosjes së ligjit ushtarak të padeklaruar në qytetet kryesore, protestat dhe përplasjet vazhdojnë në të gjithë vendin, me raporte që rrjedhin përmes kanaleve të kufizuara.
Tehrani nën rrethim ushtarak – Të rinjtë nuk dorëzohen
Në Tehran, kryeqyteti është kthyer në një zonë të rëndë ushtarake. Forcat speciale (përfshirë njësitë NOPO) kanë bllokuar sheshet kryesore dhe lagjet si Pirouzi, Naziabad, Yousefabad, Sattar Khan dhe Tehranpars. Patrullat me motoçikleta 24-orëshe, të armatosura me pushkë dhe armë gjahu, mbajnë një prani mbytëse. Megjithatë, të rinjtë e guximshëm kanë vazhduar përplasje të tipit godit-dhe-ik me forcat shtypëse, duke brohoritur parulla kundër regjimit. Në një përshkallëzim të dukshëm në zonën Qolhak, protestuesit raportohet se kanë vënë zjarr një depo municioni të IRGC-së dhe Basij-it.
Në provincat: Tanke në rrugë dhe humbje e kontrollit shtetëror
Dëshpërimi i regjimit është edhe më i dukshëm në provincat, ku kontrolli duket se po rrëshqet. Në Khorramabad (Irani perëndimor), autoritetet kanë vendosur tanke në pikat strategjike, sipas raportimeve nga frika se ndërtesat qeveritare mund të bien në duart e protestuesve. Në Rafsanjan, të rinjtë janë përplasur me forcat e sigurisë dhe kanë djegur zyrat lokale të Komitetit të Ndihmës Imam Khomeini, postën dhe një bankë shtetërore. Beteja të ngjashme godit-dhe-ik kanë ndodhur në Kermanshah, Islamabad-e Gharb dhe Ilam, me disa zona malore raportohet se janë jashtë kontrollit të shtetit. Pamje video nga Dezful (provincia Khuzestan) tregojnë forcat e sigurisë që qëllojnë me municion të gjallë drejt demonstruesve të pashkretë në Sheshin Imam, duke theksuar natyrën vdekjeprurëse të shtypjes.
Zahedani i premteve të rezistencës – Mijëra balukë brohorasin “Vdekje diktatorit”
Në juglindje, Zahedan pa një shfaqje të fuqishme të rezistencës të premten, 16 janar. Pavarësisht vendosjes së rëndë ushtarake, pikave të kontrollit dhe kontrollit invaziv të telefonave pas namazit të xhumasë në Xhaminë Makki, mijëra qytetarë balukë derdhën në rrugë. Duke brohoritur “Vdekje Khameneit” dhe “Vdekje diktatorit”, ata e kthyen tubimin fetar në një manifestim të madh politik. Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), vlerësoi qëndrueshmërinë e popullit baluk, duke thënë se ata “kanë ndezur sërish flakët e ngritjes së Iranit” nën presion të rëndë sigurie.
Viktimat e konfirmuara – Emrat pas numrave të tmerrshëm
Kostoja njerëzore mbetet e tmerrshme. Organizata Popullore Mojahedin e Iranit (PMOI/MEK) ka dokumentuar disa viktima të konfirmuara të shtypjes, përfshirë:
Zahra (Raha) Bohlouli-Pour, studente 18-vjeçare e Universitetit të Teheranit, e qëlluar për vdekje në rrugën Fatemi më 8 janar.
Diar Pour-Chehriq, tregtar 32-vjeçar, i vrarë në Tehran.
Yasin Mirzaei Qaleh Zanjiri, student i vrarë në Kermanshah.
Punëtorët e rinj Reza Ghanbari (17), Rasoul Kadivarian (17) dhe Reza Kadivarian (20), të vrarë në përplasje në Kermanshah më 3 janar.
Në Abdanan (provincia Ilam), varrimi i adoleshentit Alireza Seidi u kthye në një demonstrim masiv kundër regjimit, me pjesëmarrës që betoheshin për hakmarrje dhe brohorisnin për rrëzimin e Udhëheqësit Suprem Seyed Ali Khamenei.
Izolimi në rritje global – Mbyllje ambasadash dhe thirrje për mbështetje
Në planin ndërkombëtar, regjimi po përballet me izolim në rritje. Portugalia njoftoi mbylljen e përkohshme të ambasadës së saj në Tehran më 15 janar, duke cituar tensionet në rritje dhe shtypjen e dhunshme, duke u bërë thirrje qytetarëve të saj të largohen dhe duke sinjalizuar gatishmëri për sanksione më të ashpra të BE-së. Në Shtetet e Bashkuara, një grup bipartizan prej 59 ligjvënësish i kërkuan Sekretarit të Shtetit Marco Rubio të mbështesë thirrjen e popullit iranian për një republikë sekulare, demokratike dhe jo-bërthamore, duke refuzuar qartë si teokracinë aktuale ashtu edhe kthimin në monarki. Parlamentari estonez Marko Mihkelson e quajti shtypjen si potencialisht më të përgjakshmen në historinë moderne, ndërsa Ministja e Jashtme e Australisë Penny Wong dënoi dhunën dhe këshilloi qytetarët të largohen menjëherë.
Dëshpërim në vend të forcës – Populli iranian ka kapërcyer frikën
Ndërsa ngritja hyn në javën e tretë, taktikët e ashpra të regjimit — përfshirë tanket, zjarrin e gjallë dhe izolimin dixhital — sinjalizojnë dëshpërim në vend të forcës. Parullat që jehonojnë nga qytete si Abdanan deri në Zahedan pasqyrojnë një popullsi që ka kapërcyer frikën, duke e kornizuar lëvizjen si një shtytje vendimtare për të përfunduar sundimin teokratik. Me protestat që nuk tregojnë shenja zbehjeje pavarësisht shtypjes së ashpër, situata nënvizon thellësinë e pakënaqësisë publike dhe kapjen e dobët në rënie të regjimit.
