Poe-proza nga Ruzhdi Gole
Gropth’
Sikur s’e pashë. Sikur të më shihte ajo
do të më gremiste. Do gremisesha vetë
po t’i afrohesha. Po t’i afrohesha natën.
Ajo s’bën zë. As dritën s’e njeh. Mund
t’i bjerë pak hënëz. Qarkuar me shirit
të ndritshëm. Dukej edhe i kuq e i zi,
zikuq në buzët rrethrrotull. Iu afrova i
çuditur. Baltovinë, ujëra pis. Kërkohet…
çfarë kërkohet këtu poshtë, ç’kërkojmë
ne gjithandej, ç’mbulojmë?
M’u afrua një pishë. Dukej e lodhur, tek-
tuk me pika uji në bohçet e saj. Ujë i
pastër sjell nga shiu. Mirëkuptohen shiu
dhe pisha. Shiriti sikur u squll, përsipër i
ranë cikma balte. Poshtë, jo aq thellë, jo
aq terr. Guvë kjo, gropë kjo, e çarë vetiu,
hon këputur nga nata? Pisha ngriti një
nga bohçet dhe e shkundi. Mua më ranë
cikmat në fytyrë. Paqtë. Pisha u tërhoq
pas e shkoi tek të tjerat. Sikur s’ishte
këtu me mua. Nuk i mbajta mëri. Kjo
pishë më ka mbajtur nën kurorën e saj
në diell e shi. Asnjëherë s’pashë ndonjë
shirit rreth saj. As të zi as të kuq as të
verdhë as jeshil. Po pse e kishin rrethuar
honin para këmbëve të mia?
Ta shihnin e t’iknin, t’i afroheshin, të
zgjateshin të këqyrnin çka dukej turbullt
aty poshtë ? Të brohoriste çakërrqejf
njeriu e kur t’i tekej e t’i ndizej fitili
të hidhej tëposhtë? Si do ngjitej lart?
Nuk donte të ngjitej sot, sonte?
Shkoqiteni mirë fjalën, shkoqiteni
thellë.!!! Po ra në gropë njeriu si do të
ngjitet lart? Këmbë e duar, me thonj?
Litarë s’ka. E kush ta lëshon litarin sot
për t’u ngjit përpjetë ? Në qafë ta varin!
Po pse ne shpesh hapim gropa kur s’ka
më florinj? Thonë se edhe në bankën :
“Beso, s’të gënjejmë” (paksa i gjatë si
shiriti i gropës ky togfjalësh) ne nuk
këmbejmë të hollat tona të vërteta por
të vërtetat gënjeshtra me djersën tonë.
O miku im, secila gropë, kudo që ta
shohësh, edhe gropa e gopit (o,
ç’paturpësi, më falni ! ) nisen nga kjo
gropë që unë shoh tani. Eja, ta shohësh,
mos u vono, se nesër mund t’i bëjnë
gropën këtij honi, ta mbulojnë.
Gropa m’u zhduk nga sytë. Pisha ecën,
por eckërka dhe gropa si plagë kodre?
Syri tjetër
Ai, gjithë shirat sikur do i pinte vetëm sonte.
Nuk do i pinte, do i shkundtte. Gjithë erërat
po e rrihnin nga koka tek shputat. Nuk po
e rrihnin. Ai po i përzinte. Doja ta takoja,
isha mbathur mirë. Ku i dihet nga ç’krah
vjen shiu më me rrebesh, nga ç’krah
vjen era. Ai aty do mbetej. Po unë
në mes tij dhe shiut çdo bëja ?
Dukej, zhdukej syri më i madh i qytetit,
ndoshta i dy qyteteve, them ndoshta,
sepse i moshuari qytet rrudhej herë
tek amfiteatri herë tek kulla Anzhui.
Rrallë ngjitej tek maja e kodrës.
Lashë gropën me shirita, (mos iu afroni
gropëzës, ju lutem), pashë pemëzën
e frymorit besnik, tharë e përtharë.
Hova përpjetë. Ditës këtu kullosin
të tjerë frymorë. Prej tyre pijmë
qumësht flore nga kodra.
Me bisht të syrit pashë portën
e ndryshkur të Vilës mbretnore,
më pak se asnjëherë mbretnore.
Nëse do të hysh duhet të paguash –
më tha njëdizaj rojtari.
– Ç’të paguaj, zotrote?
Ndryshkun e portës, rrënojat?
Hajdutët hynë këtu pa paguar, shkulën …
S’i pa askush as me bisht të syrit. I panë
në ditën me diell…
Kujt i fola: pishës, erës, rojtarit?
Grabiti, s’grabiti mbreti…një popull. Po
ky popull i pranoi eshtrat e mbretit.
Ca vandalë, (nuk ishin pak), ca nga të tijtë,
(nuk ishin pak edhe këta), i vodhën
mermerin, pasqyrat, vaskën, gjithçka.
I shkelën e i përshkelën stemën?!
Ç’ka po më duhet kjo mua? S’më ka
vjedhur kush as i përlyer s’jam.
Arrita aty ku Ai po pinte shiun e parë,
Nuk po e pinte, po e shkundtte, aty ku
tani po rrihej më fort nga ernat detare,
nuk po rrihej por po i përzinte ato.
Një erë e rëndë bagëtish qelbte dynjanë.
Një gardh telash atij ia kishin qarkuar
këmbët. Kryeve s’kishin ç’t’i qarkonin.
Syri i madh i shkëlqente. Zbriste nga
kodra, vrapimthi shkonte në det,
u rrinte anijeve mbi direkë, i sillte
në port, i ledhatonte me sy, kthehej
shëndosh e mirë tek maja
e kodrës në vendin e vet.
Veç me një sy. Ia pashë syrin mes
një drite të meket… paksa përlotur.
Trupin s’ia preka dot. S’më linin telat.
Natë e far i të gjithëve, natën, fari im!
