Drita Ademi: “Dritë e Burgosur”
Foto ilustruese
Fragment romani
Shtëpia Botuese, Faik Konica, 2025 Prishtinë
Ky roman së shpejti do të botohet në gjuhën gjermane në Zvicër
Kur u ktheva, ajo vazhdonte tëqëndronte pranë dritares, duke imbajtur kanatat paksa të hapura, si të donte t’i kërkonte leje për t’u mbushur me frymë asaj bote mizore që i kishte vënë prangat. Zëri i saj u dëgjua përsëri, po kësaj here më i ngadaltë e më i dhimbshëm.
– Besa e dhënë qenka më e rëndë se vdekja, më e rëndë se ikja nga atdheu. Për një gjysmë nate jeta ime ra në kurthin e dashurisë. As më lëshon, as mund ta mbaj… pra, unë rashë në kurthin e besës së shenjtë.
Ajo fliste me vete, por fjalët e saj shkreptinin si një rrufe që më godiste edhe mua.
– A ta shkruaj dhe këtë? – e pyeta, duke dashur ta qetësoja disi.
Ajo pohoi me kokë. Unë zura vend pranë tavolinës, ndërsa ajo vazhdoi rrëfimin.
– Mundohem të shoh përtej dhimbjes sime. Çfarë mund të shohë një zemër e mbytur në lot për vite me radhë? E vetmja përgjigje është dashuria. Ajo gjysmë nate si mol më brente shpirtin. A ishte dashuri? Apo ishte vetëm një iluzion që arriti të më rrëmbente gjithçka? A ishte dashuri? – më pyeti duke ngritur zërin e duke më parë drejt në sy, sikur kërkonte një përgjigje që as unë vetë nuk mund t’ia jepja.
Iu afrova, ia vura dorën mbi sup, teksa ajo vazhdoi të fliste.
– Ai është diku. E ndjej. Një ditë do ta lexojë këtë libër dhe ai do të kuptojë. Ai është në lotin tim, në pikëllimin tim, në çdo ditë e në çdo natë të jetës sime. Por ai më la. Më la në atë natë të gjakut, të frikës, të pafajësisë sime. Ai kërkonte dashurinë, unë kërkoja lirinë. Ndoshta e gjitha ishte mashtrim, një sajesë. Mbase ai as nuk ishte shqiptar, mbase gjith-çka ishte gënjeshtër.
Dalina heshti për një çast, pastaj vazhdoi me një mllef të heshtur, që i ngjyroste fjalët:
– E pra, shkruaje këtë: unë jam robëria dhe liria. Jam turpi dhe krenaria. S’jam as e juaja, as e botës. Jam e humbura.
Dalina nuk ishte thjesht një grua që rrëfente një histori, por një shpirt që po kërkonte drejtësi, një zë që nuk mund të anashkalohej. Eulur përballë saj, unë e ndjeja atë peshë thellë në shpirt.
Po, siç më tha Dalina, atë natë e kaloi në atë shtëpi të braktisur. Ajo rrëfente me një zë të qetë, por që mbarte një peshë të jashtëzakonshme. Fjalët e saj më vinin si një pëshpëritje nga një tjetër botë, një botë ku frika dhe guximi jetonin krah për krah dhe çdo hap përpara ishte një luftë kundër humnerës së pasigurisë.
– Sapo kishin rënë rrezet e para të diellit, u zgjova – filloi ajo, duke mbajtur një heshtje të gjatë, a thua sa i duhej kohë për të mbledhurforcat. – Për një çast nuk doja ta besoja se çfarë kisha bërë unë, apo çfarë kishin bërë të tjerët me mua.
Zëri i saj ishte i ulët, por gjithsesi kishte energji. Fliste me kujdes, sikur çdo fjalë të ishte rrëfim për një jetë që nuk mund të harrohej. Ndërsa ajo vazh-donte të fliste, unë ndieja se kureshtja pomë brente. Çfarë kishte ndodhur pas asaj nate të ftohtë e të errët? Çfarë tjetër mund të kishte përballuar ajo?
– Në atë shtëpi të braktisur qëndrova tërë ditën, – tha ajo. – Nuk pashë askënd të lëvizte. Ndërkohë po më gërryheshin zorrët nga uria. Nuk kisha asgjë për të ngrënë. Dukej sikur çdo gjë përreth meje kishte ngrirë në kohë. As frymëmarrjen time nuk arrija tadëgjoja.
Dalina më shihte drejt e në sy, e kësisoj unë mund ta dalloja qartë se si po përpiqej të përballonte peshën e kujtimeve.
– Dikur, natën vonë, dola nga ajo shtëpi dhe fillova të ecja drejt Prishtinës. Ishte ftohtë, por hëna lëshonte bujarisht rrezet e saj, duke më treguar rrugën se nga duhet të shkoja. Nuk kalonte asnjë veturë. Por edhe po të kalonte, do të më duhej të fshihesha nga frika se mos më njihte ndokush.
Dukej sikur çdo hap që përshkruante Dalina, çdo imazh që sillte ndër mend ishte një përpjekje për të ruajtur një grimë shprese në atë natë të pafund. Fjalët e saj ishin të mbështjella me trishtim, por gjithashtu me një vendosmëri të çuditshme.
– Në mëngjes herët, mund të ketë qenë ora pesë, arrita në Prishtinë. Aty pranë urës ku rruga çon për Podujevë u ndala. E sfilitur nga lodhja, e uritur dhe e përbaltur siç isha, zbrita poshtë urës. U ula mbi disa copa kartoni që gjeta aty. Isha e rraskapitur, ndaj më zuri gjumi menjëherë, por zhurmat e para të veturave e të autobusëve më zgjuan. Pasi filluan të lëvizin njerëzit, u ngrita dhe nisa të eci drejt qendrës së qytetit. Aty pranë plepave të gjatë ishin disa dyqane artarësh, ku më duhej t’i shisja lirat që kisha për të mbijetuar.
Teksa ajo tregonte për çastet e përplasjes me realitetin, rrëfimi i saj mori një kthesë tjetër:
– Me t’u hapur njëri prej atyre dyqaneve, hyra brenda tërë ndrojtje. Artari, një burrë në moshë, filloi të përgatiste një kafe, ndaj me ton pothuajse urdhërues më tha: ‘Prit pak’. Ndenja duke pritur në këmbë. Ai nuk e dinte se unë kisha ikur nga shtëpia e burrit natën e parë të martesës.
Në këtë pikë e folura e Dalinës u bë më e ngadaltë, a thua se çdo detaj kishte një domethënie që vetëm ajo mund ta dinte plotësisht.
– Iu luta të merrte dhjetë lirat e mia dhe të më jepte para, mundësisht marka gjermane. Ai më pa me njëfarë dyshimi, që me gjasë i shkaktohej nga pamja ime e sfilitur, por nuk u mëdysh. Mori lirat e më dha paratë. Nuk e pyeta se sa ishte vlera e vërtetë e atyre lirave, sepse atypëraty nuk isha në gjendje të mendoja qartë. Mendjen e kisha tek kufiri. Desha të largohesha prej aty dhe të nisesha sa më parë në Shqipëri. Duke ecur kuturu, tërë frikë, ankth e pasiguri, arrita afër Hotelit Grand, aty ku rrinin taksitë. I thashë një taksisti të më çonte në stacionin e autobusëve. Hipa në taksi dhe për afro dhjetë minuta arrita aty.
Papritmas, në kohën kur sapo kisha zbritur nga taksia, dikush më kapi dorën. Zemra filloi të më rrihte me shpejtësi nga frika që më pushtoi. Fatmirësisht dëgjova një zë femre që më thirri dy herë në emër. Pashë Blertën, shoqen time të shkollës. U çudit së tepërmi kur pa se isha shëndoshë e mirë. Prej saj mora vesh se më kishin shpallur të vdekur familja e burrit tim, familja e xhaxhait tim, të gjithë ata që më njihnin.
Dalina heshti sërish një troherë, si të donte të merrte kohë për t’u shkëputur prej asaj skene.
– Blerta më tha të ikja sa më larg të ishte e mundur. Unë nuk i dhashë përgjigje, por fillova të vrapoja drejt stacionit. Hipa menjëherë në autobusin që shkonte për Gjakovë. Tërë kohën ndjeja përreth meje vështrime njerëzish që më nguleshin si thika.
