1932/Rrëfimi i Dr. Ali Bej Erebarës për gazetën “Magyarság”mbi përparimin e Shqipërisë nën mbretin Zog
Nga Aurenc Bebja*, Francë – 14 Mars 2026
Gazeta neo-zelandeze “The Auckland Star” ka botuar, të premten e 5 gushtit 1932, rrëfimin e Dr. Ali Bej Erebarës, nënkolonel i Shtabit të Përgjithshëm shqiptar për gazetën “Magyarság”mbi përparimin e Shqipërisë nën mbretin Zog, të cilin Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar:
Përparimi i Shqipërisë
Nën mbretin e pakurorëzuar
Sundimi i mençur i Zogut
Fondi i kurorëzimit për arsimin
Ndër të huajt që mbërritën në Hungari këtë vit për garën vjetore të kalërimit në distancë të gjatë ishte edhe Dr. Ali Bej Erebara, nënkolonel i Shtabit të Përgjithshëm shqiptar, i cili i dha gazetës “Magyarság” disa fakte interesante mbi përparimin e Shqipërisë nën mbretin Zog.
Dr. Erebara kujtoi faktin se mbreti Zog, i cili gëzon një popullaritet të jashtëzakonshëm në mbarë kombin, ende nuk është kurorëzuar. Një ceremoni kurorëzimi do të përfshinte shpenzime të mëdha dhe një shfaqje të jashtme madhështore, ndërsa sundimtari modest dhe praktik i Shqipërisë parapëlqen të shpenzojë para për ndërtimin e shkollave dhe rrugëve, si edhe për nxitjen e zhvillimit ekonomik të vendit.
Gjatë shtatë viteve që kanë kaluar që nga koha kur mbreti Zog u zgjodh president në Parlament (ai u shpall mbret me votën e popullit tre vjet më vonë), në jetën e vendit ka ndodhur një shndërrim i dukshëm. Shtatë vjet më parë në Shqipëri kishte dymbëdhjetë zyra poste dhe telegrafi ; sot ka më shumë se 50.
Më parë burimet arsimore të Shqipërisë përbëheshin nga 25 shkolla fillore turke në qytete, ndërsa fshatrat nuk kishin fare shkolla. Sot 200 shkolla janë të shpërndara nëpër fshatra, ndërsa qytetet kanë pesë gjimnaze, tre shkolla industriale dhe një shkollë tregtare.
Gjatë pesë viteve të fundit janë ndërtuar rrugë të reja në një gjatësi prej 600 kilometrash dhe janë ndërtuar 30 ura moderne. Meqenëse ndërtimi i hekurudhave me distanca të shkurtra nuk do të ishte praktik në një vend kaq të vogël sa Shqipëria, komunikimi me automjete po zhvillohet me shpejtësi : rreth 8,000 automjete zotërohen tani nga 1,000,000 banorët e vendit.
Nën mbretin Zog, vendi i gjakmarrjes dhe hakmarrjes po bën hapa të shpejtë drejt standardeve perëndimore, me një juridiksion që bazohet në ligjet italiane, franceze dhe zvicerane. Dyzet e pesë për qind e popullsisë i përkasin kishave katolike romake dhe ortodokse greke, ndërsa 55 për qind janë myslimanë. Megjithatë këta të fundit, për arsye të ndryshme, kanë mbetur monogamë dhe në vitin 1928 u miratua një ligj që ndalon poligaminë në Shqipëri.
Ndër të rinjtë e vendit, sporti dhe kultura fizike po bëjnë përparim të madh, dhe mbreti Zog tregon interes personal për talentet e çdo lloji, duke ndjekur edhe karrierën e studentëve premtues.
Aktualisht rreth 300 shqiptarë studiojnë në universitete në Francë, Itali, Austri dhe Turqi, dhe një numër edhe më i madh janë nxënës në shkolla të mesme jashtë vendit.
