Ruzhdi Gole: TRAJTA
-Merre me vete…
-Ç’të marr? Unë me vete i kam të
gjitha a, a, a… duhet të marr çadrën?
Çadrën me vrimë.
Sa ngre kokën shoh një pikë qiell nga
ajo vrimë. Sa shoh pikën ia bef pika
tjetër, ajo e shiut. Ndonjëherë më
duket se edhe nën ndonjë strehëz pika
më freskon. Edhe kur fle gjumë.
Ik, o dreq se ma more mëndjen. Kjo
s’është fantazi, kjo është lajthitje. Tri
herë e shqiptova fjalën “lajthitje” se ajo
më dukej se shkruhej në çadër me
shkronja të mëdha. Me se ta fshij?
Mbështillu mirë. Sot është ftohtë –
dëgjova po atë zë shtëpie.
Asnjë përreth. Kush më fliste, kush më
afrohej e ikte turbullt?
(Kujtesa kthehet atje ku dhëmb më
tepër. Tani, më rrallë, më kujtohet im
at. Zëri i tij më bëhet i tejmë. Jetoi def
mes pijeve ai. Mëma ime u rrëmbye
nga ai, nga dashuria tetëmbëdhjetë
vjeçe?!
Një mbrëmje kur erdhi babai dhe
nënoja për vizitë tek ne, si padashur, u
prish e qeshura. Baba ne i thoshim
gjyshit, nëno gjyshes. Xhevdet
thërrisnim babanë tonë.
Si e qysh kështu, s’di ç’t’ju them?
– Ti s’ishe i zoti të fshihje ndonjë gjë nga
pronat e tua – i tha Xhevdeti, ndonjë gjë
për vajzën tënde. As vajzën s’e mbajte
dot.
Babaigjysh u ngrit, pa nga nënëgjyshja
dhe me një “natën e mirë!” të ftohtë
ikën. Ç’bëre kështu, o Xhevdet? Do të
mplakesh vet e do shohësh sa preken
të moçmit, – u trimnova unë brenda
vetes.
Babagjyshi dhe nënogjyshja, të kamur
dikur, të shkundur më pas, por
asnjëherë të fyer. U fyen atë mbrëmje
nga dhëndri i vetëm
Ç’bëre kështu, o Xhevdet?
Merri me vete – u mek zëri… s’dëgjova
ç’duhet të merrja me vete: çantën,
kuletën, ditarin? Të gjitha merri…
Dikush foli. Jo askush.
(Njëherë hëngra ca pëllëmbë fshikuj
nga Xhevdeti dhe ia mbatha nga
nënogjyshja. Atje gjeja strehëz. Më
jepte nënoja ndonjë lek për kinema.
Ndonjëherë edhe rrëshqisja tek dera e
kinemasë, ndonjëherë ne na linin të
hynim grup kalamajsh. Xha Qaniu
bënte hyrjen tek porta, xha Xhemali me
qillota leshi më dukej sikur ishte i
vetmi operator filmi në gjithë botën se
ai filma të botës shfaqte.
Pas dy ditësh erdhi Xhevdeti tek
babaigjysh. As pyeti për mua. Pyeti,
pak zë dridhur. Kaq mbaj mend. S’i u
ktheva në shtëpi s’e di as sot).
Nënogjyshja vishej bukur, mbulohej
me tyl të zi, këpucët me taka i
shkëlqenin. Jetonin me brumin e tyre
të pakët asokohe, por prisnin, përcillnin
plot. Derë e madhe nuk e mbyll
asnjëherë portën e nuk e mban sofrën
bosh. Ua morën të gjitha gjer në thua.
Kohë pas kohe vinin dadaja, Pertefi,
Zylfia tek nënoja.
Dadaja ulej përtoke. Nëno-gjyshja i
afrohej, e kapte për krahu, e ngrinte të
ulej në minder.
Jo, zotrote, jo, vendi im është përtoke –
fliste dadaja.
Gjyshja ime asnjëherë se la përtoke
dadanë.
Leko gjahtari, gjitoni, i donte shumë, i
mburrte nënonë dhe babanë e mëmës
sime, s’u trembej të vetëve.
Vëngërt i shihte bota të mitë. Cila botë
kjo e të gjallëve?
Po, i shihte, shpesh, rrallë. Asnjëherë!
Herë-herë, tjetër botë jeton tek njeriu. E
di vetëm ai ç’botë, e sheh vetëm ai. S’ia
merr kush, s’ia rrëmben. Edhe nëse
ia rrëmben, kurrë ajo botë kësaj bote
s’bëhet e tij. Ajo e rrugës mundet se
rruga e të gjithëve është e mund të
bëjmë ç’të duam me të, ta grabisim, ta
shkelmojmë, ta shtyjmë, shtypim,
shkërdhejmë, por botën e së vërtetës
pa mllefe e përdhunë, pa sharje e
mallkime s’na i njollos kush ose na i
njollos njëfarë kohë.
Bota e Lekos, e gjahtarit me zemër
është më e pastra, bota e dadasë.
Merr…
Ç’të marr me vete sot, o mëma ime,
para s’e të vij tek ty?
Qënkam në rrugë me shall e me çantë,
mbathur jo me këpucë hajdute por të
miat.
Shi, shi, shi. Hap çadrën. Ngre kokën.
Qënka këputur një tel.
S’paska asnjë vrimë kjo çadër?
