Ismet Hajrullahu: Fortino – Zëri dhe shpirti i Arbëreshëve
Një jetë e përkushtuar dialogut dhe trashëgimisë arbëreshe
Eleuterio F. Fortino (1938–2010) ishte një figurë e veçantë e kulturës dhe besimit arbëresh. Prift i njohur, ai u dallua si një ekumenist i madh në Kishën Katolike, duke shërbyer për vite të tëra si Nënsekretar i Sekretariatit për Bashkimin e të Krishterëve në Vatikan. Përkushtimi i tij ndaj dialogut ndërkristian dhe ruajtjes së identitetit arbëresh e bëri një zë të respektuar jo vetëm në komunitetin shqiptar, por edhe në botën katolike më gjerë.
Fortino është autor i shumë botimeve, ku trajtonte çështje të ekumenizmit, të historisë së arbëreshëve dhe të gjuhës e kulturës shqipe. Ai e shihte gjuhën dhe traditën arbëreshe si ura lidhëse mes rrënjëve të lashta dhe realitetit bashkëkohor, duke e vendosur gjithmonë në kontekstin e dialogut dhe bashkëpunimit ndërmjet kulturave e besimeve.
Figura e tij mbetet një shembull i përkushtimit shpirtëror dhe kulturor, një personalitet që e jetoi misionin e tij me pasion dhe që la pas një trashëgimi të vyer për shqiptarët dhe për Kishën Katolike. Trashëgimia e Fortinos mbetet frymëzim për brezat e rinj që duan të ruajnë gjuhën, kulturën dhe besimin me fanatizëm, duke i parë si vlera që lidhin të shkuarën me të ardhmen.
Dhe krejt në fund mund të themi me plot gojën se: Fortino ka qenë një zë i fuqishëm për kulturën arbëreshe dhe për Kishën Katolike, dhe çdo përpjekje për ta kujtuar e për ta përjetësuar trashëgiminë e tij është pjesë e asaj trashëgimie që ai na la.
