Sot shënohet 83-vjetori i transmetimit të parë në gjuhën shqipe të Zërit të Amerikës
Elez Biberaj
Sot shënohet 83-vjetori i transmetimit të parë në gjuhën shqipe të Zërit të Amerikës më 13 maj 1943 – një shërbim i vogël me një shtrirje dhe ndikim të jashtëzakonshëm, një shoqërues i qëndrueshëm i shqiptarëve gjatë luftës, diktaturës, izolimit, viteve të para të brishta të pluralizmit dhe konsolidimit të një rendi demokratik. Trashëgimia e saj është një kujtesë për atë që Zëri i Amerikës, në formën e saj më të mirë, bëri të mundur: ofrimin e lajmeve dhe informacionit të besueshëm për shoqëritë që e mohuan, ofrimin e një lidhjeje me botën e jashtme kur kanalet e tjera u mbyllën, promovimin e interesave të politikës së jashtme të Amerikës dhe ruajtjen e një standardi gazetarie që fitoi besimin përmes saktësisë, ekuilibrit dhe pavarësisë editoriale.
Por historia e vërtetë nuk ka të bëjë me ndonjë shërbim të veçantë gjuhësor të Zërit të Amerikës. Ka të bëjë me atë që Shtetet e Bashkuara kanë zgjedhur të heqin dorë. Çmontimi i Zërit të Amerikës në mars 2025 – mbyllja e 47 shërbimeve gjuhësore dhe më pas rifillimi i vetëm programimit të kufizuar në gjashtë – përfaqëson një tërheqje të thellë nga peizazhi global i informacionit. Një institucion që dikur shërbente si shpjeguesi i besuar i Amerikës, duke e paraqitur vendin me të meta e të gjitha, me saktësi, ekuilibër dhe pavarësi, luajti një rol që pak të tjerë mund ta bënin: ai promovoi vlerat demokratike të Amerikës, ofroi një litar shpëtimi për shoqëritë e privuara nga informacioni dhe shërbeu si një aset strategjik që avancoi interesat e SHBA-së pikërisht sepse i besohej.
Në një kohë kur kundërshtarët e Amerikës po zgjerojnë gjurmën e tyre mediatike globale dhe po amplifikojnë narrativat antiamerikane, Shtetet e Bashkuara nuk mund të përballojnë të heshtin zërin e tyre më të besueshëm ose t’ua lëshojnë narrativën të tjerëve. Rivendosja e Zërit të Amerikës është thelbësore nëse Amerika synon të qëndrojë e angazhuar në arenën globale të informacionit dhe të formësojë bisedën në vend që të formësohet prej saj.
***
Today marks the 83rd anniversary of VOA’s first Albanian language broadcast on May 13, 1943 – a small service with an outsized reach and impact, a steady companion to Albanians through war, dictatorship, isolation, the fragile early years of pluralism, and the consolidation of a democratic order. Its legacy is a reminder of what VOA, at its best, made possible: providing reliable news and information to societies denied it, offering a connection to the outside world when other channels were closed, promoting America’s foreign policy interests, and upholding a standard of journalism that earned trust through accuracy, balance, and editorial independence.
But the real story is not about any particular VOA language service. It is about what the United States has chosen to relinquish. The dismantling of VOA in March 2025 – shuttering 47 language services and subsequently resuming only limited programming in six – represents a profound retreat from the global information landscape. An institution that once served as America’s trusted explainer, presenting the country, warts and all, with accuracy, balance, and independence, played a role few others could: it promoted America’s democratic values, provided a lifeline for information deprived societies, and served as a strategic asset that advanced U.S. interests precisely because it was trusted.
At a time when America’s adversaries are expanding their global media footprint and amplifying anti American narratives, the United States cannot afford to silence its most credible voice or cede the narrative to others. Restoring VOA is essential if America intends to stay engaged in the global information arena and to shape the conversation rather than be shaped by it.
