Poezia e Xhemal Nezhës, në gjermanisht nga Ferdinand Laholli
(Poezi shqip-gjermanisht)
Xhemal Nezha u lind më 14 shkurt 1950 në fshatin Skilaj / Lushnjë, Arsimin fillor e kreu në Zgjanë, 7-vjeçaren në Karbunarë të Madhe, të mesmen e filloi në vitin 1964 në shkollën pedagogjike “Jani Minga” në Vlorë dhe e përfundoi me sukses në pedagogjiken “Luigj Gurakuqi” në Elbasan. Në vitin 1976 diplomoi në Universitetin e Elbasanit si mësues në degën gjuhë dhe letërsi shqipe.
Ka punuar jo vetëm si mësues, por edhe si redaktor i gazetës “Shkëndija“.
Me krijimtari letrare është marrë që kur ishte gjimnazist, libri i tij i parë poetik “T’ju puth të gjithë,sa nuk është vonë” u botua në vitin 2021. Në rrjedhën e viteve panë dritën e botimit edhe vëllimet e mëposhtme me poezi: “Jam ende herët”, “Ëndêrr pa emrin tim”, “Ëndrrat i shoh në shtratin tim”.
Lexuesve do t’u ofrohet së shpejti edhe vëllimi tjetër poetik “Mos ma vidhni hënën”, që aktualisht gjendet në proces shtypi.
Xhemal Nezha wurde am 14. Februar 1950 im Dorf Skilaj/Lushnja geboren. Seine Grundschulzeit verbrachte er in Zgjanë, die siebenjährige Schule besuchte er in Karbunarë e Madhe. Im Jahr 1964 begann er seine Ausbildung an der Pädagogischen Schule “Jani Minga“ in Vlora und setzte sie an der Pädagogischen Schule “Luigj Gurakuqi“ in Elbasan fort, die er erfolgreich abschloss. 1976 erwarb er an der Universität Elbasan seinen Abschluss als Lehrer für albanische Sprache und Literatur. Neben seiner Tätigkeit als Lehrer arbeitete er auch als Redakteur der Zeitung “Shkëndija“.
Seine literarische Tätigkeit begann bereits während seiner Gymnasialzeit. Sein erster Gedichtband, „T’ju puth të gjithë, sa nuk është vonë“ („Euch alle zu küssen, solange es noch nicht zu spät ist“), erschien 2021. Im Laufe der folgenden Jahre wurden weitere Gedichtbände veröffentlicht: „Jam ende herët“ („Noch ist es früh“), „Ëndërr pa emrin tim“ („Ein Traum ohne meinen Namen“) und „Ëndrrat i shoh në shtratin tim“ („In meinem Bett sehe ich die Träume“).
Schon bald dürfen sich die Leserinnen und Leser auf seinen nächsten Gedichtband „Mos ma vidhni hënën“ („Stiehlt mir nicht den Mond“) freuen, der sich derzeit im Druck befindet.
SYTË E PALLATIT TIM
Dritaret e pallatit tim janë sytë e tij,
Për të parë diellin që lind e perëndon,
Për të parë kodra, fusha, qiell blu a gri,
Për të parë gjithçka që bota u ofron.
Kanë parë nëpër vite lindje dhe perëndim,
Dhe njerëz, dhe kafshë, dhe zogj, dhe pemë,
Dhe lulishte, dhe parqe, dhe shtëpi, dhe fqinj
Por tani janë në gjumë, nën qepalla flenë.
Se kanatat e tyre përtojnë të hapen vetë,
Ndaj s’mundet as erë, as stuhi t’i përplasë,
S’kanë askënd brenda t’i hapë, t’u japë jetë,
Duken të verbër a të sëmurë me kataraks.
Të heshtur,nuk shohin këtë botë që lëviz,
Madje,nuk shohin as shtëpizat përballë,
Se ata që ikën në Europë apo Amerikë,
Secilit i vendosën një grilë si një qepallë.
DIE AUGEN MEINES HAUSES
Die Fenster meines Hauses sind seine Augen,
sie schauen, wenn Sonne steigt und untergeht,
auf Hügel und Felder, auf Himmel, ob blau oder grau,
auf alles, was draußen im Leben besteht.
Sie sahen die Jahre, den Morgen, die Nacht,
die Menschen, die Tiere, die Vögel, die Bäume,
die Gärten, die Parks und die Häuser bewacht,
die Nachbarn, die einst belebten die Räume.
Doch heute sind sie müde, geschlossen und still,
kein Wind und kein Sturm können die Flügel bewegen.
Kein Mensch ist mehr drinnen, der sie öffnen will,
sie wirken wie blind, als läge ein Star auf ihnen.
Sie sehen die Welt nicht, die draußen noch zieht,
nicht einmal die Häuschen, die ihnen gegenüber.
Denn wer nach Europa, nach Amerika flieht,
lässt Gitter zurück, wie Augenlider darüber.
TI NUK JE ROMA
Të gjitha rrugët më sjellin te ti,
Edhe pse e di që ti nuk je Roma,
Me rrugë të gurta plot me ushtri,
Ti je vetëm ti, me hire të njoma.
Dhe unë s’jam romaku me shpatë,
S’jam ushtari me helmetë në kokë,
Jam një adhurues i bukurisë sate,
Që më të bukur e bën këtë tokë.
Ushtari Romën e gjente kaq lehtë,
Qesari e Oktaviani e vinin në rresht,
Unë duhet të njoh çdo rrugë e shteg,
Që të mbërrij te ti si ushtar i thjeshtë.
Të them një fjalë e të pres një fjalë,
S’e di ç’vlerë ka fjala ime këtë çast,
Por e di që fjala jote ka vlerë të rrallë.
A do ta thuash, nëse unë dot nuk flas?
Të gjitha rrugët mua më sjellin te ti,
Edhe pse e di mirë që ti s’je Roma,
Mos më bëj të jem një ushtar fatzi,
Thuama një fjalë, moj mike, thoma!
DU BIST NICHT ROM
All meine Wege führen mich zu dir,
auch wenn ich weiß: Du bist nicht Rom.
Auf steinigen Wegen, fern von hier,
bist du voll Charme und Zauber schon.
Und ich bin nicht der Römer mit dem Schwert,
kein Legionär mit Helm und Schild.
Ich bin nur einer, der deine Schönheit ehrt,
die diese Erde milder, heller macht und wild.
Der Krieger fand nach Rom den Weg so leicht,
Cäsar und Oktavian wiesen ihn.
Ich muss dagegen jeden Pfad, jeden Steig,
ja jede Straße kennen, um bei dir zu sein.
Ich sag ein Wort und warte auf ein Wort,
weiß nicht, was meines heute noch vermag.
Doch deines trägt für mich an diesem Ort
einen Klang, kostbarer noch als jeder Tag.
All meine Wege führen mich zu dir,
auch wenn ich weiß: Du bist nicht Rom.
Mach mich nicht zum verlorenen Krieger hier,
sag mir ein Wort, meine Schöne, sag es schon!
Përktheu në gjermanisht/Aus dem Albanischen ins Deutsche übersetzt von
Ferdinand Laholli
© Nezha & Laholli
