Ballkani Perëndimor miraton kuadrot rajonale për ruajtjen e biodiversitetit dhe restaurimin e ekosistemeve deri në 2030
Ballkani Perëndimor tashmë ka një kuadër të përbashkët për të përparuar në fushën e ruajtjes së biodiversitetit dhe restaurimit të ekosistemeve të degraduara, përmes miratimit të dy kuadrove kryesore rajonale: Planit Strategjik për Biodiversitetin 2030 të Gjashtësessë Ballkanit Perëndimor dhe Planit për Restaurimin e Peizazheve Pyjore të Gjashtësessë
Ballkanit Perëndimor. Këto kuadro përfaqësojnë një hap të rëndësishëm në zbatimin e Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor dhe në përafrimin e rajonit me objektivat evropiane dhe globale për biodiversitetin.
Të dy kuadrot rajonale u miratuan më 18 shtator 2026 në Žabljak, Mal i Zi, gjatë Takimit të Tretë Ministror për Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor.
Së bashku, planet ofrojnë një udhërrëfyes të përbashkët për ruajtjen e biodiversitetit, restaurimin e ekosistemeve dhe qëndrueshmërinë ndaj ndryshimeve klimatike deri në vitin 2030. Objektivat e tyre kryesore përfshijnë mbrojtjen e të paktën 30% të zonave tokësore, të ujërave të ëmbla, detare dhe bregdetare, restaurimin e të paktën 20% të ekosistemeve të degraduara, ndalimin e humbjes së llojeve dhe përmirësimin e lidhshmërisë ekologjike në të gjithë rajonin.
Plani Strategjik për Biodiversitetin 2030 i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor përafron prioritetet rajonale me Kuadrin Global të Biodiversitetit Kunming-Montreal dhe Strategjinë e BE-së për Biodiversitetin 2030. Ai synon të forcojë rrjetet e zonave të mbrojtura dhe të ruajtura, të përmirësojë monitorimin e biodiversitetit dhe mbledhjen e të dhënave, si dhe të integrojë reflektimet për ruajtjen e natyrës në sektorë të tillë si bujqësia, pylltaria, energjia, menaxhimi i ujërave dhe zhvillimi i infrastrukturës.
Plani për Restaurimin e Peizazheve Pyjore i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor promovon një qasje të integruar ndaj restaurimit të natyrës, e cila lidh ruajtjen e biodiversitetit me menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve, përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, ruajtjen e tokës dhe ujërave, si dhe zvogëlimin e rrezikut nga fatkeqësitë. Kjo qasje mbështet qëndrueshmërinë afatgjatë të ekosistemeve dhe komuniteteve në të gjithë rajonin.
“Natyra nuk njeh kufij dhe as reagimi ynë ndaj humbjes së biodiversitetit dhe degradimit të ekosistemeve nuk mund të kufizohet prej tyre. Me miratimin e Planit Strategjik për Biodiversitetin 2030 dhe Planit për Restaurimin e Peizazheve Pyjore, vendet e Ballkanit Perëndimor kanë dëshmuar angazhimin e tyre të përbashkët për veprim të bashkërenduar në mbrojtje të natyrës. IUCN pret me kënaqësi të vijojë bashkëpunimin me qeveritë, Këshillin e Bashkëpunimit Rajonal (RCC) dhe partnerët, për t’i shndërruar këto angazhime rajonale në masa konkrete për ruajtjen dhe restaurimin në terren,” u shpreh Oliver Avramoski, Drejtor i Zyrës Rajonale të IUCN-së për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore.
Të dy kuadrot shërbejnë si instrumente kyçe për zbatimin e Shtyllës 5 të Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor: Mbrojtja e Natyrës dhe Biodiversitetit. Ato i shndërrojnë angazhimet ndërkombëtare dhe evropiane në masa dhe veprime konkrete rajonale. Zyra Rajonale e IUCN-së për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore bashkërendon këtë shtyllë dhe shërben si Sekretariat i Task-Forcës së Ballkanit Perëndimor për Biodiversitetin, një platformë rajonale që bashkon institucionet, ekspertët dhe partnerët për të forcuar bashkëpunimin dhe për të harmonizuar përpjekjet për ruajtjen e natyrës.
Miratimi i këtyre planeve shënon një hap të rëndësishëm drejt forcimit të bashkëpunimit rajonal dhe një përgjigjeje të përbashkët ndaj humbjes së biodiversitetit, degradimit të ekosistemeve dhe ndryshimeve klimatike. Zbatimi i tyre me sukses do të kërkojë angazhim afatgjatë nga qeveritë, komuniteti shkencor, organizatat e shoqërisë civile dhe partnerët ndërkombëtarë, si dhe rritjen e investimeve në ruajtjen, restaurimin dhe menaxhimin e qëndrueshëm të burimeve natyrore.
Kuadri i ri rajonal hedh themelet për veprime të bashkërenduara në të gjithë Ballkanin Perëndimor, në mënyrë që natyra e shëndetshme dhe e restauruar të kontribuojë në zhvillimin e qëndrueshëm, qëndrueshmërinë ndaj ndryshimeve klimatike dhe përmirësimin e mirëqenies së njerëzve në të gjithë rajonin.
Kuadrot në infografikë:
Plani Strategjik për Biodiversitetin 2023 i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor
https://iucn.org/sites/default/files/2026-09/BSP%202030%20Infographic%20A4%20web.pdf
Plani për Restaurimin e Peizazheve Pyjore i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor
https://iucn.org/sites/default/files/2026-09/FLR%20PLan%20Infographic%20A4%20web.pdf
Lidhjet përkatëse online:
Gjashtëshja e Ballkanit Perëndimor miraton Deklaratën Ministrore të vitit 2026 për
Agjendën e Gjelbër në Žabljak
Plani Strategjik për Biodiversitetin 2023 i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor
https://www.rcc.int/docs/808/western-balkans-six-forest-landscape-restoration-plan
Plani për Restaurimin e Peizazheve Pyjore i Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor
https://www.rcc.int/docs/808/western-balkans-six-forest-landscape-restoration-plan
Nga angazhimet globale te veprimi rajonal – kuadri i ri i politikave
Projektet përkatëse të IUCN ECARO:
Gjelbërimi i Ballkanit Perëndimor
Ballkani Perëndimor në Harmoni me Natyrën
https://iucn.org/our-work/region/eastern-europe-and-central-asia/our-work/iucn-western-balkans/nature-aligned?utm_source=chatgpt.com
Rreth IUCN-së
Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) është një union anëtarësie i përbërë nga organizata qeveritare dhe të shoqërisë civile. Ai shfrytëzon përvojën, burimet dhe shtrirjen e më shumë se 1,600 organizatave anëtare dhe kontributin e më shumë se 19,000 ekspertëve. Ky diversitet dhe kjo ekspertizë e gjerë e bëjnë IUCN-në autoritetin global për gjendjen e natyrës në botë dhe për masat e nevojshme për mbrojtjen e saj.
Zyra Rajonale e IUCN-së për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore (IUCN ECARO) u krijua në vitin 2015 me synimin për të mbështetur anëtarët dhe partnerët e IUCN-së dhe për të zbatuar Programin e IUCN-së në shumicën e vendeve të Rajonit Statutor të IUCN-së për Evropën Lindore, Azinë Veriore dhe Qendrore. Në përpjekje për të kontribuar në një të ardhme më të qëndrueshme për këtë rajon, IUCN ECARO e përqendron punën e saj në qeverisjen e mirë, mbrojtjen afatgjatë të biodiversitetit dhe përdorimin e qëndrueshëm të burimeve natyrore. Zyra ndodhet në Beograd, Serbi. Ajo u parapri nga Zyra e Programit të IUCN-së për Evropën Juglindore (IUCN SEE), e krijuar në vitin 2004. Në vitin 2025, IUCN hapi zyrtarisht Zyrën e saj për Azinë Qendrore në Tashkent, Uzbekistan, duke forcuar më tej praninë dhe angazhimin e Unionit në të gjithë rajonin. Për më shumë informacion, vizitoni
www.iucn.org/ecaro.
UNIONI NDËRKOMBËTAR PËR RUAJTJEN E NATYRËS.
