Ruzhdi Gole: Qëndisma fryme
Tregim
– Mbesë, mos fishkëlle. Mos fishkëlle se nuk të rritet gjoksi.
– Noke nënoke, po ç’e dua unë gjoksin e madh?
– Eh, se do ti, por e duan …
– Kush e do, o noke nënoke?
– E duan çunat.
– Po unë çunat i kam më të vegjël se vetja. Ndonjë sa vetja. Ata më kanë mua si motër.
– Motër për lodër edhe ca, o mbesë. Shpejt ata rriten çdo mëngjes.
– Ooo, noke nënoke. Sa të fshehta paska?
– Si përhera, mbesa ime, si përhera. Sa zgjon sytë në mëngjes ti je tjetër.
– Tjetër?
– Po, ti je tjetër nga shtati.
– Nga shtati?
– Shtati a nuk të duket ty ndonjëherë tjetër. A e ndjen?
– Ua, moj noke? Më bëre të skuqem. E ndjej, e ndjej. U bëra pesëmbëdhjetë vjeçe.
– Mbesë, pesëmbëdhjetë sa je ti janë lastar ende për një vogëlushe.
– Po ti, nënoke Nurie sa ishe kur…
– Tek të tetëmbëdhjetat, mbesa ime. U bëra nuse në vogëli.
– Nokja ime, unë jam e vogëlth, ende e vogëlth.
– Ti je si zogu terzi akoma.
– Zogu i zi? Ç’është ky zog?
– Zogu terzi, jo i zi.
– Edhe zog edhe… Unë di se zogjtë janë të bardhë, të verdhë, të…por asnjëherë të zinj.
– Ti qëndis bukur, mbesa ime. Si zogu terzi.
– Ç’është ky zog? S’e kam dëgjuar ndonjëherë, o nana.
– Zogu terzi nuk jeton këtu. Jeton shumë e shumë larg. E njeh bota.
– Po ne pse nuk e njohim? Pse nuk e sjellim këtu këtë zog nga larg?
– Secili zog jeton në vendin e vet. Dikush do diell. Dikush cicëron edhe në borë.
– Edhe në borë këndojnë zogjtë?
– Po, ka zogj që këndojnë edhe në borë, në shpella, edhe në… Ç’të të them, o mbesë.
– E ke parë ti, nana zogun terzi?
– Zogu terzi jeton shumë e shumë larg. Është zog qëndistar.
– Qëndiskan edhe zogjtë? Si qëndisin ata?
– Me gjilpërë e pe si ty, moj mbesë.
– O nana, po më çudit.
– Zogu terzi këput gjethet e pemëve dhe…
– Këput gjethet?… Po pse i këput?. Nuk i vjen keq për gjethet. Edhe ato marrin frymë.
– Nga ia dëgjon frymën gjetheve ti, moj mbesë?
– Dje mbasdite dola tek parku. Lexova tek trungu i dy -tri pemëve tabela të shkruara “Mbani qetësi! Këtu cicërojnë zogjtë”!
– Po ti më the moj mbesë se marrin frymë gjethet?
– Noke nënoke, gjethet kur fëshfërijnë a nuk marrin frymë?
– Gjithçka merr frymë në natyrë. Lart e poshtë.
– Edhe gjyshi merr frymë atje poshtë?
– Gjyshi ka ndërruar jetë. U bënë ca mote. Atje poshtë merr pak frymë edhe gjyshi.
– Ooo, s’qenka keq, gjyshi edhe i padukshëm edhe merrka frymë.
– Gjyshi yt ka jetuar me zogun terzi. Shumë e shumë larg nga këtu.
– Po, a nuk jetonit bashkë ju, o noke?
– Bashkë jetuam pesëdhjetë vite. Gjyshi yt u kthye këtu ku ne jetojmë sot. Unë sapo mbarova gjimnazin e Tiranës. U martuam shpejt. Lindëm tri vajza. Njëra është mamaja jote. Nga ajo linde ti.
– Po terziu, zogu terzi flinte me ju? Me ty dhe gjyshin? Po mami ime ku flinte?
– O mbesë, moj e mira mbesë. Gjyshi yt nuk e solli zogun këtu. Mua m’i rrëfeu të gjitha këto për zogun kur erdhi nga larg. Nga andej solli ca erëza që ta kënaqnin hundën.Gjyshi yt jetoi shumë larg kaptuar.
– Si kaptuar?
– Tutje e tutje maleve e deteve. Në tjetër botë jetoi.
– Pse ka shumë botë bota, moj noke?
– Bota është një, bota e Zotit. Vendet janë shumë, vendet e njeriut.
– Po pse jetoi kaq larg gjyshi? Nuk e merrte malli për ty, moj nënoke?
– Ne njiheshin, por akoma …
– O nana, sa larg…
– E mori fati dhe e çoi tej. Gjer në Azi. Herë misionar, herë tregtar.
– Noke nënoke, kush e çoi aq larg gjyshin?
– Fati dhe Zoti ahere. Edhe poshtë e çoi Zoti dhe fati.
– O nënokja ime, sa mirë që flemë në një dhomë bashkë.
– Atje ku jetoi gjyshi yt, vetëm atje rritet zogu terzi. Ky zog këput tre katër gjethe të njoma dhe…
– Mua s’më vjen mirë që i këput gjethet. Edhe gjethet kanë lotë e qajnë.
– Nuk kanë lotë gjethet moj bijë. Janë pikat e shiut që bien nga gjethet, moj mbesë.
– Jo, noke nënoke, jo. Po kur s’bie shi? Gjethet prapë qajnë.
– Janë rrezet e ty të duken si lotë. Ja, i këputi, ç’bën me gjethet ky terziu? Me sqep çpon vrrimthka rreth e rreth gjetheve. Pastaj merr fije bari, fije nga merimangat e s’mbaj mend, ç’më thoshte tjetër Aliu im.
– Ja i mori, po pastaj, o nana ç’bën?
– I kalon fijet në vrimthkat e gjetheve. I qep gjethet.
– Ua, u qepkan gjethet pa gjilpërë e fill?
– Sqepi i zogut është gjilpërë e shkuar gjilpërës, mbesa ime. Gjethet qepen bashkë.
– Po gjethet bashkë ishin tek pema. Zogu pse i këputi? Tani i bën bashkë. U pendua?
– Bën folenë e tij me gjethet. Si pëllëmbë i afron ato. Si pëllëmbë që nuk mbyllen. Shtron aty bar të njomë dhe fshihet.
– Ah, sa mirë, o nana, flenë edhe gjethet me zogun. Ah, sa mirë!
– Mbesë moj, zog je dhe ti. Qëndis.
– O nana, nënokja ime, por edhe ne vend i ngrohtë jemi.
– Jo aq sa për zogun.
– T’i themi zogut të vij njëherë këndej nga ne.
– Çdo zog fluturon e fle kudo. Po erdhi këtu atëhere nuk është zog, por mërgintar.
– Si gjyshi nana kur iku tutje.
– Zogun terzi s’e zë gjumi këtu. Nuk fluturon dot gjer këtu.
– Ta sjellim me kafaz, o nana. Pastaj e nxjerrim nga kafazi. Të rrijë me mua në dhomën time. Dhe me Ogin, papagallin tim.
– Do fluturoj pak. Si i çalë, moj mbesë.
– E mbaj unë ngrohtë, e mbështjell me shallin tim. Flemë bashkë.
– Mbyllur i mbahet fryma. Do përplaset sa andej – këndej nëpër mure e dritare.
– Dal bashkë me zogun në kopsht.
– Do ketë ftohtë edhe në diell.
– Nana, unë e mbarova qëndismën.
– Dritë shpirti, të kam moj mbesollkë!
– O nënoke, po sikur ta fluturoj nga dritarja këtë qëndismë?
– Do t’i dalin krahët, moj mbesë. Do ngjitet lart e më lart.
– Ah, sikur ta kap me sqep ndonjë zog!
– Zogjtë qëndisin vet, moj mbesë. Por e duan edhe çdo qëndismë tjetër.
– Sikur jemi në përrallë, o gjyshe.
– Ne hyjmë e dalim nga përrallat çdo ditë, ëngjëlli im. Natën edhe përrallat flenë si ne.
– Po tani është mëngjes, o nana. Akoma flenë përrallat?
– Përrallat kanë dal herët në rrugë.
– Ecin dhe ato?
– Njerëzit ecin me përrallat e tyre përkrah. Me ato të vërtetat, që asnjëherë nuk janë përralla, por duken si trille.
– O nana, o nana ime. Unë po dal tani. Më lejo, të lutem të fishkëllej…
