Ruzhdi Gole: KONDAK PËR QIELL
(prozë)
Nuk shoh mirë me të dy sytë. Nuk vuaj
prej tyre, bile mjeku qesh me mua kur i
shkoj në klinikë.
– Të është mbushur mendja s’e nuk
sheh? Jo, jo, miku im. Sytë i ke të
kthjellët.
Po unë nuk shoh mirë nga sytë sa dal nga klinika Troplini. Të vizitohem në ndonjë klinikë tjetër? Nuk ia vlen se okulistët e tjerë në qytet o janë të rinj o gjysma të verbër. Po, po, gjysma të verbër se unë i përshëndes dhe ata më shohin ftohtë sikur s’më njohin. Thonë se ndonjeri prej tyre ta nxjerr syrin nga zgavra, (ti je në gjumë narkoze,) ta mban nja dy ditë syrin në laborator për ta parë e për ta mjekuar. Ti s’kupton asgjë se e ke syrin të fashuar.
Të jetë e vërtetë kjo? S’besoj. Por thonë se edhe kur shkojnë pacientët në klinikë për të marr sytë e tyre ndonjëherë mjeku i ngatërron sytë e tyre në zgavrat lotonjëse…
Pra, siç ju thashë, sa dal në rrugë, më mjegullohet shikimi. I picëroj sytë, por më keq akoma… më bëhet ajri xixa-xixa. Më duket sikur qielli ka shkundur rrezet e para diellore. E kam keq me rrezet. Ato m’i nxehin shumë sytë. Sytë më përloten e ndonjëherë u dukem të tjerëve se… se po qaj.
Ç’të qaj më parë?
Sa shoh me njerin sy pastër e kthjellët gjithandej, më turbullohet tjetri. Ndoshta nga mjegulla? Po mjegulla i përhap krahët rreth meje e rrethrrotull njësoj. Nuk e di për gjithandej sa të gjata i ka krahët.
Cila ? – më pyet ti
Mjegulla pra, mjegulla në ajër, jo ajo e
syve të mi.
Meqë jemi të njohur të vjetër, miku im, njohur klinikave e spitaleve, po të pyes:
– Ti s’i sheh nga sytë?
– Varet nga dita. Të hënën shoh sa më
hanë sytë.
– Se si më duket kjo “sa më hanë sytë”
Ha goja, Apo jo?
– Syri ha e bluan gjithçka, o mik! Ime më, ndjesë pastë, i humbi sytë, Jo,jo, sytë tek zgavrat i kishte, humbi retinat, po të them, eh, e bëra lëmsh, mëma ime ime i mbylli sytë mbas të nëntëdhjetave.. Ngadalë e lëvizte kokën, duart në ajër. E ushqeja unë.
S’më shijon asgjë, biro – më tha zëfikur një ditë – po s’e pashë, veç përtypem.
– Po, po, syri sheh, bluan, shijon. Duhet ta besoj.
– Do ta besojmë nëse arrijmë të mplakemi.
– U mplakshim sa më vonë e sa më lehtë.
– S’varet nga ne. Varet nga sytë, nga veshët.
– O ç’më the? Kaq shpejt u mplakërka njeriu, sa fillon të mos shoh mirë, sa fillon të dëgjoj gjysma-gjysma?
Eh… Po të martën si sheh?
– Të martë e të mërkurë bashkë mirë shoh, shumë mirë. Qyteti është i qetë. Janë tri nga ditët e mia me shikim të plotë. Ditë të qeta në familje e në therrtore.
– Ç’thertore, o mik? Ke zënë mik kasapin?
– Kasap jam vetë… Që nga ditë kur u bëra kasap edhe unë shoh pothuajse turbullt. Më bëhet sikur i shoh njerëzit me cërka të kuqe.
– Të jenë cërka gjaku? E frikshme kjo, shumë e frikshme. Më fal që po ta them, mund të të zërë ndonjë ditë gjaku.
– E ç’gjak, lum miku? Ka shterrur i gjithë, i gjithi.
(Mua, në heshtje, m’u kujtua Poeti. Me fat vetvrasës ai.E shkëlqyer “Re me pantallona.” Po të jetonte sot do të shkruante “Re me cërka.”Me cërka po e shkruajmë vet ne. Secili nga një varg).
– E humbe fare. S’po më dëgjon.
Pas pak po ai zë:
– Prandaj nuk shoh mirë nga sytë unë? Gjithandej cërka të kuqe, gjithandej.
– Jo gjithandej, jo gjithçka zi. Ia hoqe
gjithë petkat qytetit.E nxorre lakuriq, e
e le zbathur.
– Lakuriq është qyteti, zbatharak.
– O nihilist, nihilist… Po dy-tri lulishte ne
i kemi, një park tek Vila e Zogut.
– Park gjysma djegur? Ti nuk sheh mirë nga sytë, jo, jo…
– As ti…
– Varet nga dita, ta thashë. Varet edhe nga moti. Shiu herë m’i lan e m’i shplan sytë, herë m’i bën qull. M’i bën aq keq qull sa mund të pengohem… ja këtu, ja atje tek gurishtja arkeologjike afër kishës. Ka rrezik të bëhem kurban në ndonjë gropë septike në sheshin e palmave.
– Mua m’i cimbisin qerpikët rrezet. Kush s’i do rrezet? Unë jetoj me mëdyshje.Jam ai që i dua dhe s’i dua.Varet nga stina.
– Ç’stinë jemi sot?
S’e mbaj mend. Ka kohë që s’i njoh stinët. Njoh veç ditët e mia, ditët familjare. Sot, unë e quaj Dita e protestës. Do ti, sa herë vjen Dita e protestës, e drejtë edhe imja kjo, unë nuk shkoj të protestoj. Më zë ngërçi e gjer tek kafeneja e lagjes mund të shkoj. Ja ashtu, tërhiq e mos e k’put.
– A, a, çdo e enjte qënka protestë? Prandaj
nuk dëgjoj mirë nga veshët unë?
– Nuk ndigjon mirë? Po sot do bubulloj gjithçka me rrënjë e me degë, kurse ti qenke shurdh, shurdhak i gjithi. Vajmedet po të fishkëlleu rrëzë veshit
ndonjë plumb.
– Bëëërrrr, gjithë mornica u mbusha. Mos më fol për plumba.
– Ti, hem polic, hem kasap dhe ke frikë?
– Polic i zhveshur. I zhveshur vetë. Nuk mund të qëlloj asnjë me kondak, veç të
liqve. Asnjë protestues nuk është i lig, asnjë polic.
Po kush është fajtori atëhere? Se në çdo ditë të protestës ka të plagosur si nga nga protestuesit si nga policët që mbrojnë…
– Kë mbrojnë?- e ndërpreva unë vetëtimthi Lekën
Ai ngriti supet, ashtu ngritur u step, thua ngriu.
– Kë mbrojnë? Mirë thua ti, Luar. Nga kush mbrohemi ne? Nga cili armik?
– Ne mbrojnë ajrin- iu gjegja unë gjithë poetikë çasti.
– Dhe zotin, Zotin…
(Kë Zot? Qiellorin? Ai mbrohet vet, ai na mbron të gjithëve. Kë zot? Tokësorin? Ç’tokësor? Të përbindshmin? Të përbindshmin sipër nesh, afër nesh, mes nesh?! Ne, trutharët, sikur jemi mveshur me të njëjtën lëkurë, sikur kemi të njëjtët thonj, më keq akoma, të njëjtat kthetra. Thonj e kthetra, kondakë, pompa gazi e uji për sytë dhe veshët e njeri-tjetrit. Tani veç të qellojmë me kondakë qiellin?! Prandaj, nuk shohim mirë ne nga sytë. Shohim paksa gjer tani. Do shohim më mirë a më keq mbas protestës? (mbaroi protesta? ende s’ka nisur?) Prandaj nuk dëgjojmë mirë nga ne nga veshët).
– Ç’ditë është nesër, Luar?
– Nesër, nesër është Dita e qindarkave tona.
– Nesër, ndoshta, shohim më mirë. Do shohim më mirë. Do të numërojmë të hollat tona pika djerse.
– E kur i kemi numëruar të hollat tona ne? Asnjëherë…
– Do fati, nesër, na vjen paksa edhe dëgjimi. Pse më pyet ti? Po ja, nesër paradreke, më thërret ti mua nga poshtë ballkonit: “O Lekë, o Lekë, a po vjen e po më jep një kafe”. Po s’t’u gjegja do të të dukem koprac.
– A thua, se jemi dorështrënguar me
njeri-tjetrin ne, të thinjurit. Kurrëëë.
– Ne jemi kopracë për veten tonë,
për jetën tonë.
– A e sheh minaren, o Lekë?
– E shoh, e shoh turbullt. Sot paska ca re. Sikur po ikin…
– Po ti, Luar a e ndigjon sahatin e madh?
– E ndigjoj pak, po e ndigjoj më mirë…
