Ismet Hajrullahu: Kosova në ngërç politik
Bllokimi i thellë politik po e shtyn Kosovën drejt një paralize të paprecedentë institucionale, duke bllokuar miliona euro nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian.
Derisa paaftësia për të gjetur një kompromis politik mban të bllokuar punën e institucioneve, qytetarët po përballen me një kosto gjithnjë e më të lartë të jetesës. Kosova po kalon një nga krizat më të rënda të bllokadës institucionale në historinë e saj, ku mosmarrëveshjet politike po vënë në rrezik miliona euro nga Plani i Rritjes së BE-së për shkak të mosmiratimit të ligjeve. Kjo krizë, e nxitur nga përplasjet për pushtet, po e dëmton rëndë funksionalizimin e shtetit. Lufta për pushtet absolut në Kuvend po shkakton një ngërç të rëndë procedural, duke lënë Kosovën prapa vendeve të rajonit në përfitimin e fondeve evropiane. Kosova po kalon një fazë mjaft të ndërlikuar politike, kryesisht sepse partia në pushtet nuk po arrin të ndërtojë një model qeverisës jashtë frymës së konfliktit dhe polarizimit të vazhdueshëm. Lëvizja Vetëvendosje mori besimin masiv të qytetarëve me premtimin për të sjellë ndryshime rrënjësore dhe për të funksionalizuar plotësisht shtetin. Megjithatë, realiteti tregon se kjo forcë politike po shndërrohet në shkakun kryesor të bllokimit kronik të institucioneve, duke refuzuar në mënyrë kategorike bashkëpunimin apo arritjen e marrëveshjeve politike me partitë e tjera parlamentare. Kjo qasje përjashtuese sjell dështimin e funksionimit dhe po instalon një kulturë të refuzimit të çdo kompromisi institucional, i cili është jetik për një demokraci të shëndoshë.
Zhvillimet e fundit parlamentare bëjnë që interesi i ngushtë partiak dhe kalkulimet elektorale të dalin hapur mbi interesin e përgjithshëm kombëtar. Refuzimi për të gjetur një rrugë të përbashkët e konsensuale për konstituimin e plotë të organeve të Kuvendit, funksionalizimin e komisioneve parlamentare dhe plotësimin e bordeve të pavarura tregon mungesë të përgjegjësisë shtetërore. Ky qëndrim bllokues dhe ngërçi i krijuar me ministrat që ushtrojnë paralelisht edhe funksionin e deputetit po e paralizojnë tërësisht vendimmarrjen ligjore. Kur pushtetit i mungon vullneti për të ndërtuar institucione stabile, nevojat e qytetarëve po trajtohen thjesht si skllevër për përfitime elektorale. Mungesa e dialogut po shkatërron çdo mundësi komunikimi brenda spektrit politik. Në vend që të fokusohet te bisedimet me kritere profesionale për drejtimin e agjencive shtetërore dhe strukturave të Kuvendit, figura që do të garantonin stabilitetin, udhëheqja e VV-së po zgjedh rrugën e polarizimit.
Kur interesat partiake kthehen në prioritet kryesor, vendimmarrja e përgjithshme ndalet, parlamentarizmi paralizohet dhe të gjitha reformat jetike për shoqërinë mbeten të bllokuara. Kjo paaftësi flagrante për të krijuar stabilitet po shoqërohet me pasoja të rënda në rrafshin e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe në ekonominë e vendit. Vendimi i fundit i Bashkimit Evropian për heqjen e plotë të masave ndëshkuese financiare tregoi një vullnet të hapur të partnerëve tanë për bashkëpunim zyrtar. Megjithatë, bllokada aktuale e brendshme rrezikon seriozisht të bëhet shkak për humbjen e fondeve të reja nga Plani i Rritjes i BE-së, një faturë e rëndë që do ta paguajnë qytetarët e thjeshtë.
Sipas raporteve të fundit monitoruese nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), kjo krizë politike ka bërë që Kosova të rrezikojë fondet e planifikuara evropiane për shkak të mosmiratimit të ligjeve në Kuvend. Kjo situatë rrezikon drejtpërdrejt humbjen e menjëhershme të mbi 34.4 milionë eurove, të cilat do të shkonin për mbështetjen direkte të sektorit privat, krahas projekteve të tjera të tranzicionit të gjelbër. Këto para nuk vijnë menjëherë, pasi alokimi i tyre kushtëzohet rreptësisht me plotësimin e reformave të Agjendës së Rritjes, të cilën bllokada në Kuvend po e mban të pezulluar. Këto vonesa kanë alarmuar edhe Departamentin Amerikan të Shtetit (DASH), i cili ka bërë thirrje që Kosova të mos humbasë mundësitë historike të integrimit. Ndërsa vendet e tjera të rajonit përfitojnë maksimalisht nga programet e reja të Brukselit, institucionet tona mbeten të paralizuara nga luftërat për pushtet absolut. Përgjegjësia ekskluzive dhe parësore për këtë regres i takon partisë në pushtet që ka shumicën. Vendi nuk ka nevojë për politikanë që qeverisin përmes krizave, por për një udhëheqës që respekton mbi të gjitha shtetin. Nëse kjo dinamikë destruktive vazhdon pa një kthesë radikale, izolimi ekonomik nuk do të jetë një paralajmërim, por një realitet i prekshëm.
Qytetarët e Kosovës po përballen me vështirësi dhe me një kosto të lartë të jetesës, ndërsa mundësitë për zhvillim po pakësohen nga mungesa e vullnetit për të gjetur gjuhë të përbashkët, duke rrezikuar kështu të ardhmen evropiane.
