Rikthimi i pandëshkueshmërisë, po i kushton vendit vonesa të rënda në proceset integruese
Arben Malaj
Reagim profesional i përsëritur mbi “Djallin qê qendron ne detaje” në dështimin/anullimin e tenderit për Porto Romano.
Ky njoftim është një mungesë e rëndë e detyrimit për transparencë dhe llogaridhënie dhe një mashtrim i rëndë publik. Tenderi nuk është anuluar, por ka “dështuar”, pasi arriti deri në fazën e tij përfundimtare.
Dështimi ndodhi në momentin e mos paraqitjes së ofertës financiare nga kompania, e cila në fazën e parë “mposhti kompani globale” me ekspertizë të thellë profesionale dhe përvojë konkrete në ndërtimin e porteve.
Së dyti, ligjërisht tenderi nuk anulohet, por shpallet i dështua. Ky mashtrim kërkon hetimin e thelluar për kryemashtrim dhe vjedhje të fondeve publike.
Kompania që zvarriti procesin dhe nuk dorëzoi ofertën financiare duhet të shpallet përgjegjëse nga AKPP e cila ka detyrim ligjor të parandaloj mashtrimet e kompanive konkuruese, aq më shumë në tenderat ndërkombëtare.
AKPP duhet të kalojë menjëherë në buxhetin e shtetit “garancinë e ofertës”, pa të cilën asnjë kompani nuk klasifikohet të fillojë pjesëmarrjen në asnjë garë.
Nuk mund të përfshihet në gare që në shqyrtimin e dokumentave asnjë kompani që provon garancinë, e cila duhet të caktohen në buxhet që në momentin që kompaia konkuruese tërhiqet nga gara pasi e ka filluar, deformuar apo dështuar atë.
Kjo shifër, edhe sipas mediave, është 2 % e vlerës totale, e cila vetëm në fazën e parë tenderohet me shumën limit 400 milionë euro dhe garancia limit duhet të jetë jo më pak se 8 milionë euro.
AKPP ka detyrim ligjor që kompania që prish garën tê përfshihet në në “Listen e Zezë/blacklist”, duke i ndaluar pjesëmarrjen nga 1 deri në 3 vite në tenderat e prokurimit publik nga çdo agjenci buxhetore.
Ministria e linjës që shpall tenderin nuk ka procedura specifike të veçanta në proceset konkuruese, lidhur me garancite dhe listat e zeza, por është e detyruar të zbatojë në mënyrë strikte parimet, rregullat dhe penalitetet që aplikon AKPP.
Ministri që ka bërë këtë njoftim ka detyrimin t’u sqarojë taksapaguesve shqiptarë:
1. Sa ishte shuma e garancisë së ofertës?
2. Në çfarë date konkrete u arkëtua kjo garanci në Buxhetin e Shtetit?
3. AKPP duhet të qartësojë përse nuk e ka përfshirë ende këtë kompani në listën e zezë, ashtu siç vepron me kompanitë shqiptare kur shkelin apo falsifikojnë procedurat përzgjedhëse?
Nëse me fjalën “anullim”, Ministri synon të mbajë hapur rrugën për rishpalljen e shpejtë të tenderit dhe rifavorizimin e të njëjtës kompani, ky është korrupsion i nivelit të lartë dhe kapje e shtetit.
Kjo pangopësi e babëzitur për të vjedhur pasuritë dhe fondet publike duhet t’i nënshtrohet një hetimi prioritar nga SPAK.
Rikthimi i pandëshkueshmërisë, po i kushton vendit vonesa të rënda në proceset integruese.
7 prill 2026. Autori është ish deputet në disa legjislatura dhe ish Ministër i Financave.
