Menda Vreto: Kultura nuk duhet të ketë pronarë
Në botën e letërsisë duhet të triumfojnë talenti, ndjeshmëria dhe e vërteta e fjalëve. Por, shumë shpesh, në konkurset letrare fitojnë gjithmonë të njëjtët emra, ndërsa shumë shkrimtarë autentikë mbeten vetëm spektatorë të heshtur.
Letërsia lind për t’u dhënë zë njerëzve, jo për të krijuar rrethe të mbyllura ku pak të privilegjuar marrin gjithmonë çmime, vëmendje dhe vlerësime. Kur një konkurs humbet transparencën, humbet edhe besueshmërinë e tij kulturore. Dhe kur kultura shndërrohet në favorizim, ajo pushon së qeni e lirë.
Librat nuk i përkasin një elite. Librat janë ura mes popujve, mendimeve dhe brezave. Janë mjete dialogu, paqeje dhe zhvillimi njerëzor. Kultura duhet të bashkojë, jo të ndajë; të hapë dyer, jo t’i mbyllë ato.
Shumë autorë shkruajnë me sakrificë, pasion dhe dinjitet. Ata meritojnë respekt, dëgjim dhe mundësi të vërteta. Nuk është e drejtë që vlera e një vepre të errësohet nga interesa personale, miqësi apo lojëra pushteti.
Korrupsioni kulturor është po aq i rrezikshëm sa ai politik, sepse shkatërron ngadalë besimin e njerëzve te merita dhe drejtësia. Pa liri dhe transparencë, letërsia rrezikon të bëhet vetëm një vitrinë bosh.
Kemi nevojë për konkurse të ndershme, juri të paanshme dhe hapësira të hapura për talentet e reja. Sepse kultura e vërtetë nuk i frikësohet ballafaqimit: ajo e mirëpret atë.
Letërsia duhet të rikthehet të jetë një shtëpi për të gjithë, jo një privilegj për pak njerëz.
Kultura bashkon popujt.