Pse Masakra e Rabijes nuk përkujtohet me statuja, me ndonjë shenjë në një gur në Tepelenë?
Sadik Bejko
1. Masakra e Teqesë së Rabijes në Tepelenë
Masakra e Teqesë së Rabijes në Tepelenë ndodhi më 23–24 korrik 1943, kur forcat pushtuese italiane pushkatuan Baba Abaz Memushin, pesë dervishë dhe dhjetëra banorë të zonës. Ky akt barbar u krye në kulmin e Luftës së Dytë Botërore dhe mbetet një nga krimet më të rënda të ushtrisë italiane ndaj popullsisë civile shqiptare.
2. Konteksti historik
Vendndodhja: Teqeja e Rabijes, fshati Rabije, Tepelenë.
Data: 23–24 korrik 1943.
Autorët: Njësi komando të ushtrisë pushtuese italiane.
Viktimat: Baba Abaz Sherif Memushaj, pesë dervishë të teqesë dhe rreth 26 banorë të zonës.
Ky akt makabër u krye jashtë frontit të luftës, duke goditur njerëz të pafajshëm, dhe konsiderohet një nga masakrat më të mëdha të pushtuesve italianë në Shqipëri.
3. Rëndësia për bektashizmin
Teqeja e Rabijes (themeluar më 1880) ishte një qendër e besimit dhe kulturës bektashiane.
Masakra e vitit 1943 e shndërroi atë në simbol të qëndresës shpirtërore dhe atdhetare.
Motoja bektashiane “pa atdhe nuk ka fe” u mishërua në qëndrimin e Baba Abazit, i cili refuzoi të ndahej nga dervishët dhe banorët e pushkatuar.
4. Pasojat dhe kujtesa
Djegie dhe plaçkitje: Përveç ekzekutimeve, ushtria italiane dogji dhe plaçkiti fshatin.
Kujtesa historike: Ngjarja përkujtohet çdo vit më 23 korrik me pelegrinazh në Teqenë e Rabijes.
Mesazhi: Ngjarja mbetet dëshmi e sakrificës dhe e idealit të lirisë, duke u kujtuar si një plagë e rëndë në historinë e pushtimit fashist.
Ky episod është një shembull i qartë i dhunës së pushtuesve italianë ndaj popullsisë civile dhe i sakrificës së bektashinjve për liri e atdhe.
5. Në Tepelenë kjo masakër është kryer ndaj popullsisë civile, ndaj klerikëve bektashinj nacionalistë dhe teqesë së tyre
Kënga:
Dëgjoni, o shqipëtarë,
Në Rabije gjëmënë
U vranë baba e dervishë
Si në Qerbela u bë.
Të masakruarit janë viktima civile të luftës, jo luftëtarë të inkuadruar në formacione partizanë ose ballistë. Kryesorja: nuk janë partizanë/komunistë . Ndaj kjo masakër nuk ka vlerë për shkronjësit komunistë.
6.Krahina e Buzit ka qenë antikomuniste. Nuk kishte çetë partizane. Jemi në fund të korrikut 1943
Në këtë zonë qe një çetë nacionsliste e Hyso Qamilit nga Buz Kalemaj, një oficer i shkolluar në Itali si Asim Zeneli. Hysua qe nacionalist jo komunist si Asimi. Hysua u vra në një përplasje vëllavrasëse të ballistëve me partizanët. Asim Zeneli u vra në Mezhgoran në pritë ndaj italianëve .
Asim Zeneli, Abas Shehu, Mustafa Matohiti komunistë, dëshmorë/ Heronj (figura krahinore) kanë statuja në qendër të qytetit Tepelenë.
Tepelena e zonës labe, “e kuqe” edhe sot nuk u jep vend patriotëve shqiptarë të zonës së toskërisë, figurave antikomuniste të Rabijes, të Buzit.
Dhe ajo, Masakra e Rabijes, sipas dokumenteve historike ishte një nga masakrat më të mëdha të ushtrisë italiane në Shqipëri.
