12 qershor, Dita e Rusisë – një përshëndetje për shpirtin e një kombi të madh
Saimir Kadiu
Ka kombe që njihen nga kufijtë e tyre dhe ka kombe që njihen nga shpirti i tyre. Rusia i përket kësaj kategorie të dytë. E shtrirë në hapësira të pafundme, mes pyjeve, stepave të gjera dhe dimrave të gjatë, ajo ka krijuar gjatë shekujve jo vetëm një histori, por një botë të tërë ndjenjash, mendimesh dhe krijimtarie njerëzore.
Në Ditën e Rusisë, përtej datave dhe përvjetorëve, vjen natyrshëm kujtimi i shpirtit rus: i thellë, i ndjeshëm, i përvuajtur dhe njëkohësisht i aftë për madhështi.
Është ai shpirt që ka lindur faqet e pavdekshme të Dostojevskit, Tolstoit dhe Çehovit; meloditë që prekin zemrën të Çajkovskit dhe Rahmaninovit; poezinë e Pushkinit dhe Eseninit; artin që ka ditur të flasë për njeriun, dashurinë, dhimbjen dhe shpresën.
Historia ruse është një histori sakrificash të mëdha. Breza të tërë kanë përballuar luftëra, uri, dimra të ashpër dhe sprova që do të kishin thyer shumë popuj të tjerë. Por në ato kohë të vështira është shfaqur forca e jashtëzakonshme e njeriut rus: aftësia për të duruar, për të mos u dorëzuar dhe për të ruajtur dinjitetin edhe në rrethanat më të rënda.
Ndoshta askund tjetër nuk gjendet kaq fort bashkimi i dhimbjes me bukurinë. Letërsia ruse nuk e fsheh vuajtjen, por e shndërron atë në urtësi. Muzika e saj nuk shmang trishtimin, por e ngre atë në art. Pikërisht aty qëndron madhështia e kulturës ruse: në aftësinë për të gjetur dritë edhe kur horizonti duket i mbuluar nga mjegulla.
Në këtë ditë, kujtojmë jo vetëm një shtet, por një qytetërim që ka dhënë kontribute të jashtëzakonshme për kulturën botërore.
Kujtojmë shkencëtarët, artistët, shkrimtarët, muzikantët dhe njerëzit e thjeshtë që me punën dhe talentin e tyre kanë lënë gjurmë në historinë e njerëzimit.
Dita e Rusisë është një rast për të përshëndetur këtë trashëgimi të pasur dhe për të nderuar një popull që ka ditur të krijojë bukuri në mes të vështirësive, të ruajë shpirtin e vet nëpër shekuj dhe t’i dhurojë botës disa nga veprat më të mëdha të mendimit dhe artit njerëzor.
Sepse kombet nuk jetojnë vetëm nëpërmjet historisë së tyre. Ato jetojnë nëpërmjet kujtesës, kulturës dhe shpirtit që u lënë brezave.
Dhe në këtë kuptim, shpirti rus mbetet një nga zërat më të fuqishëm dhe më të veçantë të qytetërimit njerëzor.
Eshte nje kujtese jo per Rusine e sotme politike apo ideologjine e te kaluares (te cilen e vuajtem edhe me shume se popujt e BS), as per megallomanine e nje shteti te fuqishem ushtarak, por per artin, letersine, muziken, kinemane apo sportin qe ka “prodhuar” ky vend i madh…
Eshte nje kujtese per gjenite e ketij vendi si : Pushkin, Dostojevski, Tolstoi, Gorki, Çehov, Esenin, Ahmatova, Majakovski, Pasternak, Lomonosov, Pavllov, Mendelejev, Çaikovski, Rachmaninof, Prokofiev, Shostakovic, Rjepin, Shishkin, Kandinski, Stanislavski, Samajlova, Batalov, Bondarchuk, Nurejev, Barishnikov, Pavlova, Plisetskaja, Jashin, Strelcov, Kazankina, Korbut, Gagarin, Tereshkova, ..e mijra te tjere…
Po postoj nje kenge te mrekullueshme te rreth 70 viteve me pare… “Mbremjet moskovite”, nen intepretimin e kengetareve klasike me te medhenj rus…Dmitri Hvorostovsky dhe Anna Netrebko.
Kënga Moscow Nights (rusisht: Подмосковные вечера – “Mbrëmjet pranë Moskës” ose “Mbrëmjet e Moskës”) është një nga këngët më të njohura ruse të të gjitha kohërave.
Ajo u kompozua në vitin 1955 nga Vasily Solovyov-Sedoi, me tekst të Mikhail Matusovsky. Fillimisht ishte shkruar për një dokumentar dhe nuk u konsiderua një sukses i sigurt. Madje, disa zyrtarë të kohës mendonin se ishte tepër e qetë dhe pa dramatizëm.
Por ndodhi e kundërta.
Kur u interpretua nga Vladimir Troshin, publiku u magjeps nga thjeshtësia dhe poezia e saj. Kënga nuk flet për heroizma apo ngjarje të mëdha; ajo flet për një mbrëmje të qetë verore, për heshtjen, natyrën, dashurinë dhe emocionet e pashprehura. Pikërisht kjo e bëri universale.
Ajo u bë e famshme në mbarë botën në fund të viteve 1950 kur u përdor nga Radio Moscow si sinjal muzikor i transmetimeve të saj. Miliona njerëz në Europë, Azi, Afrikë dhe Amerikën Latine e dëgjonin shpesh këtë melodi, duke e lidhur menjëherë me Rusinë.
Sekreti i famës së saj qëndron te atmosfera. Është një këngë pa zhurmë, pa pompozitet dhe pa efekte. Ajo mbështetet te nostalgjia, qetësia dhe një melankoli e ëmbël që prek njerëzit pavarësisht gjuhës apo kombësisë.
Për shumë dëgjues, “Mbrëmjet e Moskës” nuk është thjesht një këngë. Është një kujtim i një bote më të ngadaltë, ku një mbrëmje vere, një bisedë e qetë dhe heshtja e natyrës mjaftonin për të krijuar poezi.
Prandaj, edhe sot, dekada pas krijimit të saj, ajo mbetet një nga meloditë më të dashura dhe më përfaqësuese të shpirtit rus: e thjeshtë, e ndjerë dhe thellësisht njerëzore.
