Menda Vreto: Kur rruga e kujtimeve bëhet e mjegullt
Ka momente në jetë kur kuptojmë se disa gjëra që dikur i merrnim si të sigurta, në të vërtetë nuk janë aq të palëkundura sa mendonim. Kujtesa, për shembull. Mendojmë se kujtimet tona do të mbeten gjithmonë me ne, si një pjesë e pandashme dhe e paprekshme e asaj që jemi. Por më pas vjen koha, vijnë vitet dhe kuptojmë se edhe ajo që dukej më e qëndrueshme mund të bëhet e brishtë.
Por çfarë ndodh me një njeri kur kujtimet fillojnë të zbehen?
Kujtesa nuk është thjesht aftësia për të kujtuar një emër, një datë apo një ngjarje. Kujtesa është filli që lidh të gjithë jetën tonë. Janë fytyrat e njerëzve të dashur, shtëpitë ku kemi jetuar, emocionet që na kanë shoqëruar në rrugëtimin tonë. Është mënyra me të cilën i themi vetes: “Kjo jam unë. Kjo është historia ime”.
Kur ky fill nis të dobësohet, diçka ndryshon thellësisht. Ndonjëherë një njeri nuk humbet vetëm kujtime; ai humbet pika orientimi, humbet pjesë të ndjenjës së sigurisë që e ka shoqëruar gjatë jetës.
Kam parë njerëz që jetojnë me njërën këmbë në të tashmen dhe tjetrën në të kaluarën. Njerëz që kërkojnë një fytyrë, një emër, një zë që ndoshta i përket shumë viteve më parë. Nuk e bëjnë këtë nga dëshira për të kundërshtuar realitetin. E bëjnë sepse ato kujtime janë bërë një vend i sigurt ku ende ndihen si në shtëpi.
Kam parë edhe njerëz që heshtin. Një heshtje që nuk është bosh, por e mbushur me ndjenja dhe përvoja që ne, nga jashtë, shpesh nuk arrijmë t’i kuptojmë.
Dhe ne, që jemi pranë tyre, çfarë bëjmë? Shpesh përpiqemi t’i korrigjojmë, t’i rikthejmë menjëherë në realitet. Por ndoshta, në disa momente, gjëja më e rëndësishme nuk është korrigjimi. Është prania jonë.
Kujtoj një grua të moshuar pranë një dritareje. Ajo fliste për nënën e saj me një butësi që më preku thellë. Nuk dukej sikur kërkonte vetëm një person nga e kaluara. Dukej sikur kërkonte një pjesë të vetes, një lidhje me gruan që dikur kishte qenë.
Në atë kërkim kishte dashuri, por edhe frikë. Frikën e humbjes së ngadaltë të lidhjes me historinë e saj.
Kujtoj gjithashtu një burrë që çdo mëngjes vazhdonte të përgatitej me kujdes. Rregullonte këmishën, kontrollonte xhepat, shikonte duart e tij. Ishin gjeste të thjeshta, por që tregonin shumë. Sikur përmes atyre ritualeve të vogla t’i thoshte vetes: “Unë jam ende këtu”.
Ndoshta gjëja më e vështirë për t’u pranuar është kjo: kur kujtesa dobësohet, nuk zhduket vetëm e kaluara. Ndryshon edhe mënyra se si një njeri e përjeton veten dhe vendin e tij në botë.
E megjithatë, diçka mbetet gjithmonë.
Nevoja për t’u njohur, për t’u parë dhe për t’u dashur.
Edhe kur një njeri harron shumë gjëra, ai vazhdon të ketë nevojë për një vështrim të ngrohtë, për një zë që e thërret me emër, për një dorë që i kujton se ai ende ka rëndësi.
Një përkëdhelje, një prani, një çast dëgjimi nuk janë gjeste të vogla. Ndonjëherë ato janë mënyra më e thjeshtë për t’i thënë dikujt: “Ti je ende këtu. Ti ke rëndësi”.
Duke parë këta njerëz, mësojmë diçka edhe për veten tonë. Sepse kufiri mes kujtesës dhe harresës nuk u përket vetëm të tjerëve. Është një brishtësi që i përket vetë natyrës njerëzore.
Në fund, ndoshta ne nuk jemi vetëm ajo që kujtojmë.
Jemi edhe ajo që kemi dhënë, përqafimet që kemi marrë, fjalët që kemi lënë në zemrat e të tjerëve. Sepse kujtesa mund të dobësohet dhe kujtimet mund të ngatërrohen, por thelbi më i thellë i një personi nuk zhduket kurrë plotësisht.
Ai mbetet në mënyrën se si dikush na mban dorën. Mbetet në një vështrim plot dashuri. Mbetet në gjestet e atyre që zgjedhin të qëndrojnë pranë nesh, edhe kur ne e kemi të vështirë të gjejmë rrugën brenda vetes.
Ndoshta sfida më e madhe e njerëzimit nuk është vetëm të kujtojë, por të mësojë të njohë vlerën e çdo personi edhe kur diçka brenda tij fillon të zbehet.
Sepse për sa kohë ekziston dikush që të sheh me dashuri, të dëgjon pa gjykuar dhe të thotë me praninë e tij: “Ti je i rëndësishëm”, askush nuk është vërtet i humbur.
Dhe ndoshta kjo është mrekullia më e madhe e jetës: edhe kur kujtesa i lë vend heshtjes, zemra vazhdon ta njohë rrugën drejt dashurisë.
