Saimir Kadiu: In memoriam, Jasque Perrin!
Jacques Perrin (13 KORRIK 1941 – 21 prill 2022)
I lindur në Paris, Perrin u rrit mes artit dhe teatrit, duke e kthyer shumë shpejt pasionin në profesion. Kinemaja franceze dhe ajo evropiane gjetën tek ai një aktor të aftë të mishëronte me të njëjtën natyrshmëri ndjeshmërinë, fisnikërinë dhe dramën njerëzore. Në një karrierë që zgjati më shumë se gjashtë dekada, ai interpretoi në dhjetëra filma dhe bashkëpunoi me disa nga regjisorët më të mëdhenj të kohës.
Publiku e kujton në filma si “La Fille aux yeux d’or”, “Z”, “Le Crabe-Tambour”, “Cinema Paradiso” dhe në shumë vepra të tjera që lanë gjurmë në historinë e kinemasë evropiane.
Por Jacques Perrin nuk ishte vetëm aktor. Si producent ai pati guximin të mbështeste filma që u bënë klasike, ndër ta edhe “Z” (1969), fitues i çmimeve më prestigjioze ndërkombëtare, duke dëshmuar se arti i vërtetë kërkon vizion dhe besim.
Më vonë, si regjisor dokumentarësh, ai i dhuroi botës filma mahnitës si “Microcosmos”, “Winged Migration” dhe “Oceans”, ku natyra nuk paraqitet thjesht si peizazh, por si një univers i gjallë që meriton respekt dhe mbrojtje. Kamera e tij nuk kërkonte spektaklin e lehtë; ajo kërkonte mrekullinë që fshihet në heshtjen e botës.
Megjithatë, për miliona dashamirës të kinemasë, Jacques Perrin do të mbetet përgjithmonë i lidhur me “Cinema Paradiso”. Në atë kryevepër të Giuseppe Tornatores ai interpreton Salvatore-n e rritur, njeriun që, pas shumë vitesh larg vendlindjes, kthehet përballë kujtimeve që e formësuan. Është një rol i ndërtuar më shumë me heshtje sesa me fjalë. Në sytë e Perrin-it lexohen malli, humbja, dashuria dhe mirënjohja për një botë që nuk ekziston më.
Në fundin e filmit, kur Salvatore sheh montazhin e puthjeve të censuruara, dhuratën e fundit të Alfredos, Jacques Perrin arrin të shprehë me një vështrim atë që ndoshta asnjë dialog nuk do ta rrëfente dot: se kinemaja nuk është vetëm argëtim, por kujtesë, dashuri dhe jetë. Janë ato çaste që e bëjnë një aktor të pavdekshëm.
Perrin besonte se arti duhet të zgjojë ndjenja dhe të na bëjë më njerëzorë. Ai nuk kërkoi kurrë famën e zhurmshme; zgjodhi të mbetej besnik ndaj elegancës, thjeshtësisë dhe së vërtetës artistike.
Kjo është arsyeja pse interpretimet e tij nuk plaken. Ato vazhdojnë të flasin me të njëjtën forcë edhe sot.
Jacques Perrin u largua nga kjo botë më 21 prill 2022, por në ekran mbeti një dritë që nuk shuhet.
Sa herë që ndizet projektori dhe fillon “Cinema Paradiso”, ai rikthehet mes nesh me atë buzëqeshjen e qetë, duke na kujtuar se filmat më të bukur nuk mbarojnë kurrë.
Ata vazhdojnë të jetojnë në zemrën e atyre që dinë t’i duan.
JACQUES PERRIN in CINEMA PARADISO (1988) Dir. Giuseppe Tornatore
