Astrit Lulushi: Treshja
Në shkurt 1917 në Rusi, shpërtheu një revolucion, dhe muajin tjetër, car Nikolla abdikoi; ai dhe familja e tij u ekzekutuan më vonë. Deri në nëntor, Partia Bolshevike, e udhëhequr nga Vladimir Lenin dhe Leon Trotsky, kishte marrë pushtetin. Bolshevikët u tërhoqën menjëherë nga Lufta e Parë Botërore. Por ardhja e tyre shkaktoi një luftë civile midis “të kuqve” (bolshevikëve dhe grupeve të tjera komuniste) dhe “të bardhëve” (një koleksion nacionalistësh dhe aristokratësh).
Disa vende të huaja, përfshirë Shtetet e Bashkuara, dërguan trupa për të ndihmuar të bardhët. Interesat e huaja shpresonin se dëbimi i bolshevikëve do ta kthente Rusinë në luftë kundër Gjermanisë. Por të bardhët ishin të përçarë keq, dhe deri në vitin 1921, forcat e Leninit kishin fituar. Në vitin 1922, u shpall zyrtarisht vendi i parë i madh në botë i kontrolluar nga komunistët: Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike. Deri pas Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovjetik dhe Mongolia ishin vendet e vetme komuniste në botë.
Një treshe e njerëzve shumë të ndryshëm udhëhoqën transformimin e Rusisë nga carizmi në komunizëm: Vladimir Lenin, Leon Trotsky dhe Joseph Stalin.
Lenini ishte avokat dhe intelektual që ishte ndikuar shumë në adoleshencë nga shkrimet e Marksit dhe Engelsit. Në vitin 1903, Lenini udhëhoqi një ndarje nga partia dominuese e majtë radikale në Rusi. Fraksioni i tij, i quajtur bolshevikë (“shumica”), mbrojti revolucionin e menjëhershëm dhe të dhunshëm.
Djali i një fermeri të pasur hebre, Trotsky fillimisht ishte i lidhur me Partinë më të moderuar Menshevike (“pakica”), por më në fund u bë ndihmësi kryesor i Leninit.
I biri i një këpucari alkoolik, Stalini kaloi pjesë të rinisë së tij si student seminari dhe grabitës bankash. Lenini e konsideronte Stalinin si një bandit të dobishëm. Në fund të vitit 1922, Lenini sugjeroi Trockin si pasues të tij, duke vënë në dukje se “Stalini është shumë i vrazhdë”. Por Stalini ishte edhe politikisht dinak dhe brutal. Kur Lenini vdiq në 1924, Stalini e la mënjanë Trockin dhe mori kontrollin. Në vitin 1929, Stalini internoi Trockin, i cili u vra në Meksikë në vitin 1940 nga një agjent sovjetik. Stalini ishte më i interesuar për të eliminuar rivalët, për të konsoliduar pushtetin dhe për të shtyrë “Planin e tij pesë-vjeçar” (i cili kërkonte futjen e miliona fshatarëve në fabrika ose në ferma masive shtetërore) sesa në zgjerimin e “Revolucionit Popullor”, i cili pas vitit 1945 u transplantua në shumë vende dhe në Shqipëri.
